زنجان را بشناسید
زنجان، مرکز استان زنجان، در میانه راه تهران و تبریز و در کنار رودخانه زنجانرود قرار گرفته است. شهری آرام و دوستداشتنی با مردمی ترکزبان و مهماننواز که سالهاست با دو هنر دستی شناخته میشود: چاقوسازی و ملیلهکاری، یعنی بافتن رشتههای ظریف نقره به شکل زیورآلات و ظروف تزیینی. چاروقدوزی، یعنی دوخت کفشهای سنتی چرمی، هم از دیگر هنرهای قدیمی این شهر است.
مهمترین دیدنی منطقه، گنبد سلطانیه است؛ آرامگاه اولجایتو، پادشاه ایلخانی، در حدود ۳۵ کیلومتری زنجان که از بزرگترین گنبدهای آجری جهان به شمار میرود و در سال ۲۰۰۵ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. در خود شهر، بازار تاریخی بلند و پرجنبوجوش، رختشویخانه قدیمی که امروز موزه مردمشناسی است و موزهای که مردان نمکی را نگه میدارد، شما را به سفری در زمان میبرند؛ پیکرهایی که نمک معدن چهرآباد قرنها آنها را سالم نگه داشته است.
زنجان برای بسیاری از مسافران فقط توقفی در جاده تبریز است، اما کسانی که یکی دو روز در آن میمانند، با شهری اصیل و کمتر دیدهشده روبهرو میشوند. معبد صخرهای داشکسن با نقش اژدهاهایش، آرامگاههای تاریخی اطراف سلطانیه و غار آهکی کتلهخور در جنوب استان، دلایل خوبی برای ماندن بیشترند. هوای معتدل بهار و اوایل پاییز هم بهترین فرصت برای گشتن در کوچههای قدیمی و بازار شهر است. پیش از رفتن هم یک چاقوی دستساز یا زیوری از ملیله را سوغات ببرید تا خاطره این شهر همیشه همراهتان بماند.
جاذبههای دیدنی زنجان
از هر جاذبه خوشتان آمد، «به برنامه من اضافه کن» را بزنید؛ وقتی برنامه سفر زنجان را بسازید، حتماً در آن هست.
-
گنبد سلطانیهSoltaniyeh Dome
تاریخی حدود ۲ ساعت سلطانیه (حدود ۳۵ کیلومتری)یونسکوآرامگاه اولجایتو، هشتمین فرمانروای ایلخانی، که در اوایل قرن هشتم هجری ساخته شد و با گنبد عظیم آجریاش از شاهکارهای معماری ایرانی است. کاشیکاریها و گچبریهای درون بنا و ابعاد شگفتانگیز گنبد، ارزش سفر به سلطانیه را دوچندان میکنند؛ این بنا در سال ۲۰۰۵ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
کار مرمت بنا سالهاست ادامه دارد و ممکن است بخشهایی زیر داربست باشد؛ با این حال دیدن فضای داخلی گنبد را از دست ندهید.
روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل -
بازار تاریخی زنجانZanjan Historic Bazaar
بازار حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهربازاری بلند و سرپوشیده از دوره قاجار که هنوز قلب اقتصادی شهر است و راستههایش پر از مغازههای چاقوفروشی، ملیلهکاری، پارچه و خوراکی است. مسجد جامع شهر هم در میانه همین بازار قرار دارد.
بیشتر مغازهها جمعهها بستهاند؛ برای خرید، روزهای کاری را انتخاب کنید.
-
رختشویخانه زنجانZanjan Rakhtshooy-khaneh (Laundry House Museum)
موزه حدود ۱ ساعت مرکز شهررختشویخانهای عمومی که حدود یک قرن پیش برای شستوشوی لباسهای اهالی ساخته شد و امروز با مجسمههایی از زنان رختشو، موزه مردمشناسی است. معماری حوضها و راهروهای آن و روایت زندگی روزمره زنان زنجانی، اینجا را به یکی از متفاوتترین موزههای ایران تبدیل کرده است.
-
عمارت ذوالفقاری و موزه مردان نمکیZolfaghari House and Saltmen Museum
موزه حدود ۱ ساعت مرکز شهرعمارت تاریخی ذوالفقاری، خانهای اعیانی از اواخر دوره قاجار، امروز موزه باستانشناسی زنجان است و مشهورترین بخشش، مردان نمکیاند؛ پیکرهایی که در معدن نمک چهرآباد کشف شدند و نمک آنها را قرنها سالم نگه داشته است. دیدن این پیکرها و وسایل همراهشان تجربهای کمنظیر است.
-
مسجد جامع زنجان (مسجد سید)Zanjan Jameh Mosque (Seyyed Mosque)
مذهبی حدود ۰٫۵ ساعت مرکز شهر، بازارمسجدی بزرگ از دوره قاجار در دل بازار که به مسجد سید هم شهرت دارد و با حیاط وسیع، ایوانها و کاشیکاریهایش از زیباترین بناهای مذهبی شهر است. سکوت حیاط مسجد در میان هیاهوی بازار، استراحتی دلپذیر در میانه گشتوگذار است.
-
معبد صخرهای داشکسنDash Kasan Rock Temple
تاریخی حدود ۱ ساعت نزدیک سلطانیه (حدود ۴۵ کیلومتری)معبدی صخرهای از دوره ایلخانی در نزدیکی روستای ویر که نقش برجسته اژدهاهای بزرگش به سبک هنر چینی، آن را در میان آثار تاریخی ایران بیهمتا کرده است. این مکان کمتر شناختهشده را میشود همزمان با سلطانیه دید.
جاده آخر مسیر روستایی است؛ برای پیدا کردن راه از اهالی یا نقشه آنلاین کمک بگیرید.
روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل -
آرامگاه ملاحسن کاشی و چلبیاوغلوMullah Hassan Kashi and Chalabi Oghlu Tombs
تاریخی حدود ۱ ساعت سلطانیه (حدود ۳۵ کیلومتری)دو آرامگاه تاریخی در اطراف سلطانیه؛ آرامگاه ملاحسن کاشی، شاعر و عارف، با بنای هشتضلعی و کاشیکاریهایی از دوره صفوی، و مجموعه چلبیاوغلو از دوره ایلخانی. دیدن آنها کنار گنبد سلطانیه، تصویر کاملتری از شکوه این شهر ایلخانی به شما میدهد.
روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل -
غار کتلهخورKatale Khor Cave
غار حدود ۲ ساعت شهرستان خدابنده (حدود دو ساعت از زنجان)غاری آهکی در جنوب استان زنجان با تالارها، راهروهای پرپیچوخم و رسوبهای آهکی رنگارنگ که بخشی از آن برای بازدید عمومی مسیرسازی و نورپردازی شده است. هوای خنک و ثابت درون غار، بازدید از آن را در هر فصلی دلپذیر میکند.
برای رفتوبرگشت و بازدید یک روز کامل کنار بگذارید و لباس گرم سبکی همراه داشته باشید.
روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل -
آرامگاه قیدار نبیQeydar Nabi Tomb
مذهبی حدود ۰٫۵ ساعت شهر قیدار، شهرستان خدابندهبنای آرامگاهی کهنی در شهر قیدار که به قیدار، فرزند اسماعیل نبی، منسوب است و زیارتگاهی مورد احترام برای مردم منطقه به شمار میرود. میتوانید دیدن آن را با سفر به جنوب استان و غار کتلهخور ترکیب کنید.
روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
بهترین زمان سفر به زنجان
اردیبهشت و خرداد و همچنین شهریور و مهر که هوا معتدل و برای گشتوگذار دلپذیر است.
سردسیر و نیمهخشک با زمستانهای سرد و برفی و تابستانهای معتدل.
غذاهای محلی و سوغات زنجان
- دلمه برگ مو: برگ موی تازه با مایه گوشت، برنج، لپه و سبزی که در خانههای زنجانی، مثل باقی شهرهای آذریزبان، غذایی همیشگی است.
- آش دوغ: آشی خوشعطر از دوغ، برنج و سبزیهای معطر که در روزهای سرد زنجان بسیار میچسبد.
- کوفته: کوفتههای درشت از گوشت، برنج و لپه با مغزی از آلو و گردو که از غذاهای مجلسی منطقهاند.
- آش اوماج: آشی قدیمی و خانگی از خمیر ریزدانه، حبوبات و سبزی که در زمستانها حسابی گرم و سیرتان میکند.
سوغات زنجان
کجا اقامت کنیم؟
هتلها و اقامتگاههای زنجان
در برنامهریز، هتل خودتان را از فهرست ۱۶ اقامتگاه زنجان (یا روی نقشه) انتخاب کنید و هزینه هر شب را بنویسید؛ روزها از همانجا شروع میشوند و بودجه سفر حساب میشود. فهرست اقامتگاهها از © مشارکتکنندگان OpenStreetMap.
چطور به زنجان برویم؟
نکتههای سفر به زنجان
- سلطانیه، داشکسن و آرامگاههای اطراف را در یک نیمروز ببینید؛ فاصلهشان از هم کم است.
- چاقو و ملیله را از کارگاهها و فروشگاههای معتبر بازار بخرید؛ کیفیت کار در مغازهها یکسان نیست.
- اگر با هواپیما برمیگردید، چاقوها را حتماً در چمدان تحویلی بگذارید.
- زمستانهای زنجان سرد است و گاه برف جادهها را میپوشاند؛ پیش از سفر وضعیت راه را بررسی کنید.
- اگر میان تهران و تبریز سفر میکنید، دستکم یک شب در زنجان بمانید تا شهر را با حوصله ببینید.
پرسشهای پرتکرار سفر به زنجان
فاصله زنجان تا گنبد سلطانیه چقدر است؟
گنبد سلطانیه حدود ۳۵ کیلومتر با زنجان فاصله دارد و رسیدن به آن با خودرو حدود نیم ساعت طول میکشد.
مردان نمکی چه کسانی هستند؟
پیکرهای انسانهایی که در دورههای مختلف تاریخی در معدن نمک چهرآباد زنجان جان باختند و نمک آنها را سالم نگه داشت؛ نخستین آنها در دهه ۷۰ خورشیدی کشف شد و چند پیکر در عمارت ذوالفقاری زنجان به نمایش گذاشته شده است.
سوغات زنجان چیست؟
چاقوی دستساز، ملیله نقره و چاروق مشهورترین سوغاتهای زنجاناند و زیتون طارم هم از محصولات شناختهشده استان است.
غار کتلهخور کجاست؟
غار کتلهخور در شهرستان خدابنده در جنوب استان زنجان قرار دارد و رسیدن به آن از زنجان حدود دو ساعت طول میکشد.
زنجان چند روز وقت لازم دارد؟
یک روز برای جاذبههای شهر و نیمروز برای سلطانیه کافی است؛ با غار کتلهخور، ۲ تا ۳ روز برنامه مناسبی است.
آخرین بازبینی این راهنما: ۱۴۰۵. ساعت کار جاذبهها در تعطیلات و ماههای مختلف تغییر میکند.