نمای ایروان و کوه آرارات از مجموعه کاسکاد، ایروان
ارمنستان۲ اثر ثبت جهانی یونسکو

سفر به ایروانYEREVAN

شهر سنگ‌های صورتی در سایه کوه آرارات

نمای ایروان و کوه آرارات از مجموعه کاسکاد · عکس از Սէրուժ Ուրիշեան (Serouj Ourishian) · CC BY 4.0 · ویکی‌مدیا کامنز

بهترین زماناردیبهشت، خرداد، شهریور، مهر
مدت پیشنهادی۳ تا ۵ روز
بودجه روزانه (متوسط)۷۰ تا ۱۲۰ دلار
ویزا برای ایرانیانبدون ویزا

ایروان را بشناسید

ایروان، پایتخت ارمنستان، از کهن‌ترین شهرهای مسکونی جهان است و پیشینه‌اش به دژ اربونی می‌رسد که حدود ۲۸۰۰ سال پیش در جنوب شهر کنونی ساخته شد. با این حال چهره امروز ایروان بیشتر یادگار قرن بیستم است: خیابان‌های پهن، میدان‌های بزرگ و ساختمان‌هایی از سنگ توف صورتی و نارنجی که در نور غروب رنگ گرم و خاصی پیدا می‌کنند. در روزهای صاف، قله برفی آرارات از گوشه‌وکنار شهر پیداست.

پیوند ایروان با ایران قدیمی و نزدیک است. شهر قرن‌ها در قلمرو حکومت‌های ایرانی بود و تا اوایل قرن نوزدهم میلادی مرکز خانات ایروان به شمار می‌آمد؛ مسجد کبود که در همان دوره ساخته شد، هنوز در خیابان مشتوتس پابرجا و فعال است. ارمنی‌های ایرانی‌تبار زیادی در ایروان زندگی می‌کنند و در برخی مغازه‌ها، هتل‌ها و رستوران‌ها فارسی شنیده می‌شود؛ همین آشنایی، ایروان را برای مسافران ایرانی به مقصدی راحت و بی‌دغدغه تبدیل کرده است. خیابان‌ها و میدان‌های مرکز شهر امن و آرام‌اند و شب‌ها تا دیروقت زنده می‌مانند.

ایروان شهری قدم‌زدنی است با کافه‌های فراوان، پارک‌ها، موزه‌ها و زندگی شبانه آرام. از مرکز شهر می‌توان در سفرهای یک‌روزه به معبد یونانی‌رومی گارنی، صومعه صخره‌ای گغارد، صومعه خور ویراپ در پای آرارات، کلیسای جامع اچمیادزین و دریاچه کوهستانی سوان رفت. ورود بدون ویزا، پرواز کوتاه و هزینه‌های معقول، ایروان را به‌ویژه در نوروز و تابستان به یکی از محبوب‌ترین مقصدهای خارجی ایرانیان تبدیل کرده است. غذاهای ارمنی هم برای ذائقه ایرانی آشناست؛ از دلمه و کباب گرفته تا لواش و سبزی تازه سر سفره.

جاذبه‌های دیدنی ایروان

از هر جاذبه خوشتان آمد، «به برنامه من اضافه کن» را بزنید؛ وقتی برنامه سفر ایروان را بسازید، حتماً در آن هست.

  1. میدان جمهوریRepublic Square

    تاریخی حدود ۱ ساعت مرکز شهر (کنترون)ورودی رایگان

    میدان اصلی ایروان با ساختمان‌های باشکوه سنگی صورتی و زرد که موزه تاریخ ارمنستان و ساختمان‌های دولتی دور آن حلقه زده‌اند. شب‌ها در فصل گرم، نمایش فواره‌های موزیکال جلوی موزه جمعیت زیادی را جمع می‌کند.

    موزه تاریخ ارمنستان در همین میدان است و برای آشنایی با گذشته کشور ارزش یکی دو ساعت وقت گذاشتن را دارد.

    روی نقشه
  2. مجموعه کاسکادCascade Complex

    چشم‌انداز حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهرورودی رایگان

    پلکانی عظیم از سنگ سفید با باغچه‌ها، فواره‌ها و مجسمه‌های مدرن که از مرکز شهر تا بالای تپه شمالی بالا می‌رود. از بالای آن منظره کامل ایروان و در روزهای صاف کوه آرارات دیده می‌شود و پله‌برقی‌های داخل ساختمان هم بالا رفتن را آسان می‌کنند.

    روی نقشه
  3. مسجد کبودBlue Mosque

    مذهبی حدود ۰٫۵ ساعت مرکز شهر (خیابان مشتوتس)ورودی رایگان

    مسجدی از قرن هجدهم میلادی با گنبد و کاشی‌کاری فیروزه‌ای به سبک ایرانی که در دوره خانات ایروان ساخته شد و امروز تنها مسجد فعال شهر است. حیاط آرام و درختی آن با حجره‌ها و حوض، حال‌وهوای مسجدهای ایران را دارد.

    بانوان برای ورود به شبستان روسری همراه داشته باشند.

    روی نقشه
  4. ماتنادارانMatenadaran

    موزه حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهر (خیابان مشتوتس)

    گنجینه نسخه‌های خطی کهن که هزاران دست‌نوشته ارمنی و همچنین نسخه‌هایی به زبان‌های فارسی، عربی و یونانی را نگه‌داری می‌کند. ساختمان سنگی باشکوه آن در انتهای خیابان مشتوتس با مجسمه مسروپ مشتوتس، پدیدآورنده الفبای ارمنی، شناخته می‌شود.

    روی نقشه
  5. یادمان تسیتسرناکابردArmenian Genocide Memorial (Tsitsernakaberd)

    تاریخی حدود ۱٫۵ ساعت غرب مرکز شهرورودی رایگان

    یادمانی روی تپه‌ای در غرب شهر با شعله همیشه روشن و ستون سنگی بلند که به یاد قربانیان کشتار ارامنه در سال ۱۹۱۵ میلادی ساخته شده است. موزه کنار آن روایت این رویداد را با عکس و سند نشان می‌دهد و فضای آن آرام و تأمل‌برانگیز است.

    روی نقشه
  6. بازار ورنیساژVernissage Market

    بازار حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهرورودی رایگان

    بازار روباز صنایع دستی نزدیک میدان جمهوری که در آن فرش، سفال، جواهرات، ساز دودوک، نقاشی و سنگ‌های تراشیده خاچکار فروخته می‌شود. برای خرید سوغاتی و دیدن هنرهای دستی ارمنی بهترین جای شهر است.

    آخر هفته‌ها بساط‌ها بیشتر و متنوع‌ترند و چانه زدن هم عادی است.

    روی نقشه
  7. خیابان شمالی و میدان اپراNorthern Avenue & Opera Square

    خیابان و محله حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهرورودی رایگان

    خیابان پیاده‌روی مدرن با فروشگاه‌ها و کافه‌ها که مرکز شهر را به ساختمان تالار اپرا و میدان آزادی وصل می‌کند. پارک‌ها و کافه‌های اطراف اپرا عصرها و شب‌ها از شلوغ‌ترین نقاط ایروان‌اند.

    روی نقشه
  8. کلیسای جامع اچمیادزینEtchmiadzin Cathedral

    مذهبی حدود ۲٫۵ ساعت واغارشاپات (حدود ۲۰ کیلومتری)ورودی رایگان

    مرکز کلیسای حواری ارمنی و از کهن‌ترین کلیساهای جامع جهان در شهر واغارشاپات که همراه با ویرانه‌های زوارتنوتس در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. محوطه آرام و باغ‌مانند آن مقدس‌ترین مکان مذهبی ارمنی‌هاست.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
  9. معبد گارنیGarni Temple

    تاریخی حدود ۱٫۵ ساعت اطراف شهر (حدود ۳۰ کیلومتری)

    تنها معبد ستون‌دار یونانی‌رومی قفقاز که در قرن اول میلادی بر لبه دره‌ای ژرف ساخته شد و پس از ویرانی در زلزله، در قرن بیستم بازسازی شده است. صخره‌های ستونی بازالتی دره پایین آن، معروف به «سمفونی سنگ‌ها»، هم ارزش دیدن دارد.

    گارنی و گغارد نزدیک هم‌اند و معمولاً در یک سفر نیم‌روزه با هم دیده می‌شوند.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
  10. صومعه گغاردGeghard Monastery

    مذهبی حدود ۱٫۵ ساعت اطراف شهر (حدود ۴۰ کیلومتری)ورودی رایگان

    صومعه‌ای قرون‌وسطایی که بخشی از آن در دل صخره کوه تراشیده شده و با تالارهای نیمه‌تاریک و آکوستیک شگفت‌انگیزش فضایی رازآلود دارد. گغارد همراه با دره علیای آزات در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
  11. صومعه خور ویراپKhor Virap Monastery

    مذهبی حدود ۲ ساعت اطراف شهر (حدود ۴۵ کیلومتری)ورودی رایگان

    صومعه‌ای روی تپه‌ای کوچک نزدیک مرز ترکیه که نزدیک‌ترین و مشهورترین منظره کوه آرارات را دارد. طبق روایت ارمنی‌ها، گریگور مقدس پیش از مسیحی شدن ارمنستان سال‌ها در چاهی زیر همین صومعه زندانی بود.

    برای دیدن آرارات بدون ابر، صبح زود و در روزهای صاف بروید.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
  12. دریاچه سوان و صومعه سوانوانکLake Sevan & Sevanavank

    دریاچه حدود ۵ ساعت سوان (حدود ۶۵ کیلومتری)ورودی رایگان

    بزرگ‌ترین دریاچه ارمنستان در ارتفاع حدود ۱۹۰۰ متری با آب آبی‌رنگ و هوای خنک تابستانی. صومعه سنگی سوانوانک روی شبه‌جزیره‌ای در شمال‌غربی دریاچه بهترین منظره سوان را دارد و ماهی قزل‌آلای سوان هم معروف است.

    حتی در تابستان هوای کنار دریاچه خنک و بادخیز است؛ یک لباس گرم همراه داشته باشید.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل

بهترین زمان سفر به ایروان

اردیبهشت و خرداد و همچنین شهریور و مهر هوای معتدل و آفتابی دارند؛ نوروز شلوغ و هنوز کمی سرد است.

آب‌وهوای خشک قاره‌ای؛ تابستان‌ها گرم و آفتابی، زمستان‌ها سرد و برفی و بهار و پاییز کوتاه و دلپذیر است.

فرو ارد خرد تیر مرد شهر مهر آبان آذر دی بهمن اسف

غذا در ایروان

به خاطر رفت‌وآمد زیاد ایرانیان، چند رستوران ایرانی و حلال در مرکز ایروان فعال است و مسجد کبود هم در خیابان مشتوتس قرار دارد؛ در رستوران‌های ارمنی گوشت خوک رایج است، پس هنگام سفارش بپرسید.

  • خوروواتس: کباب ارمنی که روی ذغال پخته می‌شود؛ نوع بره و مرغ هم دارد، اما گوشت خوک رایج است، پس نوع گوشت را بپرسید.
  • دلمه: دلمه برگ مو یا سبزیجات با گوشت و برنج که شباهت زیادی به دلمه ایرانی دارد.
  • لواش: نان نازک سنتی که در تنور پخته می‌شود و هنر پخت آن در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شده است.
  • ژینگیالوو هاتس: نان نازک پرشده با انواع سبزی‌های معطر که روی ساج پخته می‌شود.
  • گاتا: شیرینی نان‌مانند و کره‌ای با مغز شیرین که در کنار کلیساها و بازارها فروخته می‌شود.
  • قاپاما: کدوحلوایی پر از برنج، میوه خشک و عسل که در جشن‌ها پخته می‌شود.

سوغات ایروان

لواش میوه (لواشک ارمنی)میوه خشک و زردآلوساز دودوکخاچکار کوچک سنگیجواهرات ابسیدینسفال با نقش انارفرش و صنایع دستی

کجا اقامت کنیم؟

کنترون (مرکز شهر)اطراف میدان جمهوری و خیابان شمالی؛ بیشتر جاذبه‌ها، رستوران‌ها و کافه‌ها در فاصله پیاده قرار دارند.
اطراف کاسکاد و اپرامحله‌ای آرام‌تر و سرسبز با کافه‌های خوب که همچنان به مرکز شهر نزدیک است.
آرابکیرمحله‌ای مسکونی در شمال مرکز با آپارتمان‌ها و هتل‌های ارزان‌تر و دسترسی آسان با تاکسی.

هتل‌ها و اقامتگاه‌های ایروان

Bellagio Hotel هتل · ★★★★★
Golden Palace Boutique Hotel هتل · ★★★★★
Latar هتل · ★★★★★
Marriott Armenia Hotel هتل · ★★★★★
The Alexander هتل · ★★★★★
Ani Grand Hotel هتل · ★★★★
Arm هاستل
Avenue Hostel هاستل

در برنامه‌ریز، هتل خودتان را از فهرست ۴۰ اقامتگاه ایروان (یا روی نقشه) انتخاب کنید و هزینه هر شب را بنویسید؛ روزها از همان‌جا شروع می‌شوند و بودجه سفر حساب می‌شود. فهرست اقامتگاه‌ها از © مشارکت‌کنندگان OpenStreetMap.

چطور به ایروان برویم؟

هواییپرواز مستقیم از فرودگاه امام تهران به فرودگاه زوارتنوتس ایروان حدود ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه طول می‌کشد و در فصل سفر از برخی شهرهای دیگر ایران هم پرواز برقرار است. فرودگاه حدود ۲۰ دقیقه با مرکز شهر فاصله دارد و مسیر زمینی هم از مرز نوردوز ممکن است.
ویزاایرانیان برای سفر کوتاه گردشگری به ارمنستان معمولاً ویزا لازم ندارند؛ جزئیات در بخش کشور ارمنستان آمده است. راهنمای ویزای ارمنستان
رفت‌وآمد در شهرایروان یک خط مترو، اتوبوس و مینی‌بوس دارد، اما برای مسافران راحت‌ترین گزینه تاکسی‌های اینترنتی مثل یاندکس گو و جی‌جی (GG) است که ارزان‌اند و پرداخت نقدی دارند. مرکز شهر کوچک است و پیاده به‌خوبی گشته می‌شود.

نکته‌های سفر به ایروان

  • کارت‌های بانکی ایرانی کار نمی‌کنند؛ دلار یا یورو نقد ببرید و در صرافی‌های شهر به درام تبدیل کنید.
  • در نوروز ایروان پر از مسافر ایرانی است؛ هتل و بلیت را از چند هفته قبل رزرو کنید.
  • برای سفرهای یک‌روزه به گارنی، گغارد، خور ویراپ و سوان، تورهای گروهی یا تاکسی دربست با راننده محلی گزینه‌های رایجی‌اند.
  • آب آشامیدنی ایروان از چشمه‌های کوهستانی می‌آید و در آبخوری‌های سنگی کوچک خیابان‌ها، به نام «پولپولاک»، رایگان است.
  • در کلیساها پوشش مناسب داشته باشید و هنگام مراسم آرام و بی‌صدا باشید.
  • اگر با خودرو از مرز نوردوز می‌روید، جاده‌های کوهستانی جنوب ارمنستان پرپیچ‌وخم‌اند و در زمستان ممکن است برفی باشند.

پرسش‌های پرتکرار سفر به ایروان

چند روز برای دیدن ایروان کافی است؟

برای خود شهر دو روز کافی است. با اضافه کردن سفرهای یک‌روزه به گارنی و گغارد، خور ویراپ و سوان، سه تا پنج روز زمان مناسبی است.

هزینه سفر به ایروان چقدر است؟

به صورت تخمینی، سفر اقتصادی حدود ۳۰ تا ۵۰ دلار و سفر متوسط حدود ۷۰ تا ۱۲۰ دلار برای هر نفر در روز هزینه دارد، بدون بلیت هواپیما.

آیا در ایروان فارسی صحبت می‌کنند؟

زبان اصلی ارمنی است و روسی هم رایج است، اما به خاطر ارمنی‌های ایرانی‌تبار و گردشگران زیاد ایرانی، در برخی هتل‌ها، صرافی‌ها و مغازه‌های مرکز شهر کسی پیدا می‌شود که فارسی بداند.

کوه آرارات در ارمنستان است؟

خیر؛ آرارات در خاک ترکیه است، اما از ایروان و به‌ویژه از صومعه خور ویراپ منظره بسیار نزدیکی از آن دیده می‌شود و نماد ملی ارمنستان به شمار می‌آید.

ایروان برای سفر خانوادگی مناسب است؟

بله؛ شهر امن و آرام است و پارک‌ها، فواره‌های میدان جمهوری، کاسکاد و سفر به دریاچه سوان برای خانواده‌ها جذاب‌اند.

آخرین بازبینی این راهنما: ۱۴۰۵. قوانین ویزا، پرواز و قیمت‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از سفر از سفارت یا سایت رسمی استعلام کنید.