سفر سهروزه به ایروان؛ برنامه روزبهروز تا گارنی، سوان و خور ویراپ
· ۸ دقیقه مطالعه
ایروان را در روزهای صاف با قله برفی آرارات در افق میشناسند؛ شهری از سنگ توف صورتی و نارنجی که در نور غروب رنگ گرمی پیدا میکند. این برنامه سفر سهروزه به ایروان روز اول را به مرکز شهر میدهد که پیاده گشته میشود و دو روز بعد را به سفرهای یکروزه: گارنی، گغارد و دریاچه سوان در شرق و شمال، و خور ویراپ و اچمیادزین در جنوب و غرب.
برای هر روز ترتیب بازدید و ساعت مناسب آمده است؛ بعد سراغ غذاهای ارمنی، بهترین ماههای سفر، محلههای اقامت و نکتههای ورود و پول نقد میرویم. جزئیات بیشتر هر جاذبه در راهنمای کامل سفر به ایروان آمده است.
روز اول: مرکز ایروان، از ورنیساژ تا کاسکاد
- ساعت ۱۰ تا ۱۱:۳۰ — بازار ورنیساژ: بازار روباز صنایع دستی نزدیک میدان جمهوری با فرش، سفال، جواهرات، ساز دودوک، نقاشی و سنگهای تراشیده خاچکار. آخر هفتهها بساطها بیشترند و چانه زدن عادی است.
- ۱۱:۳۰ تا ۱۳:۳۰ — میدان جمهوری و موزه تاریخ ارمنستان: میدان اصلی شهر با ساختمانهای سنگی صورتی و زرد. موزه تاریخ ارمنستان در همین میدان است و برای آشنایی با گذشته کشور ارزش یکی دو ساعت وقت گذاشتن را دارد.
- ۱۳:۳۰ تا ۱۵ — ناهار و استراحت.
- ۱۵ تا ۱۵:۴۵ — مسجد کبود: مسجدی از قرن هجدهم میلادی در خیابان مشتوتس با گنبد و کاشیکاری فیروزهای به سبک ایرانی که در دوره خانات ایروان ساخته شد و امروز تنها مسجد فعال شهر است. حیاط درختیاش با حجرهها و حوض، حالوهوای مسجدهای ایران را دارد. بانوان برای ورود به شبستان روسری همراه داشته باشند.
- ۱۶ تا ۱۷:۳۰ — ماتناداران: خیابان مشتوتس را پیاده بالا بروید تا به این گنجینه نسخههای خطی برسید؛ هزاران دستنوشته ارمنی و نسخههایی به فارسی، عربی و یونانی. مجسمه مسروپ مشتوتس، پدیدآورنده الفبای ارمنی، جلوی ساختمان است.
- عصر، نزدیک غروب — مجموعه کاسکاد: پلکانی عظیم از سنگ سفید با باغچهها، فوارهها و مجسمههای مدرن. از بالای آن منظره کامل ایروان و در روزهای صاف کوه آرارات پیداست؛ پلهبرقیهای داخل ساختمان هم بالا رفتن را آسان میکنند.
- شب — میدان اپرا، خیابان شمالی و فوارههای میدان جمهوری: پارکها و کافههای اطراف اپرا شبها از شلوغترین نقاط شهرند. از خیابان پیادهروی شمالی به میدان جمهوری برگردید؛ در فصل گرم، فوارههای موزیکال جلوی موزه جمعیت زیادی را جمع میکنند.
روز دوم: گارنی، گغارد و دریاچه سوان
برای این روز و روز بعد، تور گروهی یا تاکسی دربست با راننده محلی رایجترین گزینه است.
- ساعت ۹ تا ۱۱ — معبد گارنی (حدود ۳۰ کیلومتری): تنها معبد ستوندار یونانیرومی قفقاز که در قرن اول میلادی بر لبه درهای ژرف ساخته شد و پس از ویرانی در زلزله، در قرن بیستم بازسازی شد. ستونهای بازالتی دره پایین آن، معروف به «سمفونی سنگها»، هم دیدنی است.
- ۱۱:۳۰ تا ۱۳ — صومعه گغارد (حدود ۴۰ کیلومتری): صومعهای قرونوسطایی که بخشی از آن در دل صخره تراشیده شده و تالارهای نیمهتاریک و آکوستیک شگفتانگیزش فضایی رازآلود ساخته است. گغارد همراه با دره علیای آزات در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
- ۱۳ تا ۱۴:۳۰ — ناهار در مسیر.
- ۱۵:۳۰ تا ۱۸ — دریاچه سوان و صومعه سوانوانک (حدود ۶۵ کیلومتری ایروان): بزرگترین دریاچه ارمنستان در ارتفاع حدود ۱۹۰۰ متری با آب آبیرنگ. صومعه سنگی سوانوانک روی شبهجزیرهای در شمالغربی دریاچه بهترین منظره سوان را دارد. حتی در تابستان هوای کنار دریاچه خنک و بادخیز است؛ لباس گرم همراه داشته باشید.
- شب — بازگشت به ایروان.
روز سوم: خور ویراپ، اچمیادزین و یادمان تسیتسرناکابرد
- صبح زود، حرکت حدود ساعت ۸؛ ۹ تا ۱۰:۳۰ — صومعه خور ویراپ (حدود ۴۵ کیلومتری): صومعهای روی تپهای کوچک نزدیک مرز ترکیه که نزدیکترین و مشهورترین منظره کوه آرارات را دارد. طبق روایت ارمنیها، گریگور مقدس سالها در چاهی زیر همین صومعه زندانی بود. صبح زود و در روزهای صاف بروید تا آرارات را بدون ابر ببینید.
- ۱۲ تا ۱۴ — کلیسای جامع اچمیادزین (حدود ۲۰ کیلومتری): مرکز کلیسای حواری ارمنی و از کهنترین کلیساهای جامع جهان در شهر واغارشاپات که همراه با ویرانههای زوارتنوتس در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. ناهار را در همین شهر بخورید.
- ۱۵ تا ۱۶:۳۰ — یادمان تسیتسرناکابرد: یادمانی روی تپهای در غرب مرکز شهر با شعله همیشه روشن و ستون سنگی بلند، به یاد قربانیان کشتار ارامنه در سال ۱۹۱۵ میلادی. موزه کنار آن روایت این رویداد را با عکس و سند نشان میدهد و فضایش آرام و تأملبرانگیز است.
- عصر و شب — خرید سوغات: لواش میوه یا همان لواشک ارمنی، زردآلو و میوه خشک، ساز دودوک، خاچکار کوچک سنگی، جواهرات ابسیدین و سفال با نقش انار. شب آخر را در کافههای اطراف اپرا بگذرانید.
غذاهای ارمنی که باید امتحان کنید
غذای ارمنی برای ذائقه ایرانی آشناست؛ از دلمه و کباب تا لواش و سبزی تازه سر سفره.
- خوروواتس: کباب ارمنی روی ذغال. نوع بره و مرغ هم دارد، اما گوشت خوک رایج است، پس هنگام سفارش بپرسید.
- دلمه: دلمه برگ مو یا سبزیجات با گوشت و برنج، شبیه دلمه ایرانی.
- لواش: نان نازک تنوری که هنر پختش در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شده است.
- ژینگیالوو هاتس: نان نازک پرشده با انواع سبزی معطر که روی ساج پخته میشود؛ ناهاری سبک برای روز اول.
- گاتا: شیرینی نانمانند و کرهای با مغز شیرین که کنار کلیساها و بازارها فروخته میشود؛ در سفرهای یکروزه سراغش را بگیرید.
- قاپاما: کدوحلوایی پر از برنج، میوه خشک و عسل که در جشنها پخته میشود.
چند رستوران ایرانی و حلال در مرکز ایروان فعال است. آب آشامیدنی شهر از چشمههای کوهستانی میآید و در آبخوریهای سنگی کوچک خیابانها، به نام «پولپولاک»، رایگان است.
بهترین زمان سفر به ایروان
اردیبهشت و خرداد و همچنین شهریور و مهر هوای معتدل و آفتابی دارند و برای پیادهروی در شهر و سفرهای یکروزه بهتریناند. نوروز ایروان پر از مسافر ایرانی و هنوز کمی سرد است؛ اگر نوروز میروید، هتل و بلیت را از چند هفته قبل رزرو کنید. تابستان گرم و خشک است و زمستان سرد و برفی؛ در زمستان جادههای کوهستانی ممکن است برفی باشند.
کجا اقامت کنیم
- کنترون (مرکز شهر): اطراف میدان جمهوری و خیابان شمالی؛ بیشتر جاذبهها، رستورانها و کافهها در فاصله پیادهاند و روز اول این برنامه را بیدغدغه پیاده میگذرانید.
- اطراف کاسکاد و اپرا: محلهای آرامتر و سرسبز با کافههای خوب که همچنان به مرکز نزدیک است.
- آرابکیر: محلهای مسکونی در شمال مرکز با آپارتمانها و هتلهای ارزانتر و دسترسی آسان با تاکسی.
ایروان یک خط مترو، اتوبوس و مینیبوس دارد، اما برای مسافران راحتترین گزینه تاکسیهای اینترنتی مثل یاندکس گو و جیجی است که ارزاناند و پرداخت نقدی دارند. در برنامهریز سفر ایروان میتوانید هر روز را از محل اقامت خودتان شروع کنید و بودجه روزانه و کل سفر را ببینید.
ویزا، پول و نکتههای ورود
- ورود: دارندگان گذرنامه ایرانی برای سفر کوتاه گردشگری به ارمنستان معمولاً ویزا لازم ندارند و میتوانند هوایی یا از مرز زمینی نوردوز وارد شوند. گذرنامه با اعتبار کافی، بلیت برگشت، رزرو هتل و پول نقد کافی همراه داشته باشید. مدت اقامت بدون ویزا محدود است و قوانین ممکن است تغییر کند؛ پیش از سفر از سفارت یا سایت رسمی ارمنستان استعلام کنید.
- پول نقد: کارتهای بانکی ایرانی در ارمنستان کار نمیکنند. کل هزینه سفر را به دلار یا یورو نقد ببرید و در صرافیهای ایروان به درام تبدیل کنید؛ حتی در برخی سوپرمارکتها و مراکز خرید باجه صرافی هست و نرخ مرکز شهر معمولاً از فرودگاه بهتر است.
- رسیدن: پرواز مستقیم از تهران حدود یک ساعت و نیم طول میکشد و فرودگاه زوارتنوتس حدود ۲۰ دقیقه با مرکز شهر فاصله دارد. اگر زمینی از نوردوز میروید، جاده کوهستانی تا ایروان حدود ۷ تا ۹ ساعت است.
- نکتههای دیگر: ساعت ایروان ۳۰ دقیقه از تهران جلوتر است، پریزها مثل ایران است و اینترنت فیلتر ندارد. از نزدیک شدن به مناطق مرزی با جمهوری آذربایجان پرهیز کنید.
بودجه روزانه هر نفر، بدون پرواز (تقریبی، آبان ۱۴۰۵):
| سبک سفر | هزینه روزانه |
|---|---|
| اقتصادی | ۳۰ تا ۵۰ دلار |
| میانرده | ۷۰ تا ۱۲۰ دلار |
| لوکس | ۱۷۰ تا ۳۲۰ دلار |
جزئیات بیشتر را در راهنمای سفر به ارمنستان و چکلیست سفر خارجی برای ایرانیها ببینید.
جمعبندی
خلاصه این سفر سهروزه به ایروان: یک روز پیاده در مرکز شهر، یک روز گارنی و گغارد و سوان، و یک روز خور ویراپ و اچمیادزین. با یکی دو روز بیشتر میتوانید آرامتر سفر کنید یا راهی گرجستان شوید؛ برای آن بخش، برنامه سهروزه تفلیس را بخوانید.
پرسشهای پرتکرار
آیا برای سفر سهروزه به ایروان ویزا لازم است؟
برای سفر کوتاه گردشگری معمولاً نه؛ ایرانیان با گذرنامه معتبر بدون ویزا وارد ارمنستان میشوند. چون قوانین ممکن است تغییر کند، پیش از سفر از سفارت یا سایت رسمی ارمنستان استعلام کنید.
سه روز برای دیدن ایروان کافی است؟
برای خود شهر دو روز کافی است و با سه روز میتوانید مهمترین سفرهای یکروزه اطراف را هم ببینید. اگر میخواهید آرامتر سفر کنید، چهار تا پنج روز در نظر بگیرید.
هزینه روزانه سفر به ایروان چقدر است؟
بهطور تقریبی، سفر اقتصادی حدود ۳۰ تا ۵۰ دلار و سفر میانرده حدود ۷۰ تا ۱۲۰ دلار برای هر نفر در روز هزینه دارد، بدون بلیت هواپیما. این ارقام برآورد آبان ۱۴۰۵ است.
کوه آرارات را از کجای ایروان میشود دید؟
در روزهای صاف آرارات از گوشهوکنار ایروان و بهویژه از بالای کاسکاد پیداست. نزدیکترین و مشهورترین منظره آن از صومعه خور ویراپ است، هرچند خود کوه در خاک ترکیه قرار دارد.
آیا در ایروان مسجد هست؟
بله، مسجد کبود در خیابان مشتوتس که در قرن هجدهم میلادی ساخته شده، مسجد فعال ایروان است. مسافران ایرانی برای نماز و بازدید به آنجا میروند.
روزهای سفر، بودجه و محل اقامت را بگویید؛ برنامه روزبهروز با مسیر، ساعت و بودجه هر روز را رایگان بگیرید.