تبریز را بشناسید
تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی و بزرگترین شهر شمالغرب ایران، قرنها یکی از مهمترین شهرهای کشور بوده است. این شهر در دورههایی پایتخت ایلخانان، قراقویونلوها، آققویونلوها و نخستین سالهای صفویه بود و در عصر قاجار ولیعهدنشین ایران شد. تبریز بارها با زلزلههای ویرانگر روبهرو شد، اما هر بار دوباره برخاست و امروز شهری بزرگ، پویا و صنعتی است که روح سنتیاش را هم حفظ کرده است. همین گذشته پربار، شهری ساخته که هر گوشهاش ردی از تاریخ دارد و مردمش به مهماننوازی و پاکیزگی شهرهاند.
نگین تبریز، مجموعه بازار تاریخی آن است که در سال ۲۰۱۰ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد؛ شبکهای از راستهها، تیمچهها، سراها و کاروانسراهای آجری که هنوز هم زنده و پرکار است. مسجد کبود با کاشیهای فیروزهایاش، ارگ علیشاه، خانه مشروطه و موزه قاجار هم در فاصلهای نهچندان دور از بازار قرار دارند و میشود بیشترشان را پیاده دید. در محلههای قدیمی هم خانههای قاجاری مرمتشدهای با حیاطهای پرگل و پنجرههای ارسی رنگی پراکندهاند که دیدنشان را نباید از دست داد.
تبریز را «شهر اولینها» هم مینامند، چون بسیاری از نوآوریهای دوران جدید ایران، از نخستین چاپخانهها تا نخستین مدرسههای به سبک نو، از همینجا آغاز شد. عصرها خانوادهها در اطراف استخر ائلگلی قدم میزنند و غذاهایی مثل کوفته تبریزی و شیرینیهایی مثل قرابیه، سفر را خوشطعمتر میکنند. از تبریز میتوانید به روستای صخرهای کندوان، صومعه سناستپانوس در کنار رود ارس و دیگر شگفتیهای آذربایجان سفر کنید و هر بار با چهره تازهای از این سرزمین کهن آشنا شوید.
جاذبههای دیدنی تبریز
از هر جاذبه خوشتان آمد، «به برنامه من اضافه کن» را بزنید؛ وقتی برنامه سفر تبریز را بسازید، حتماً در آن هست.
-
مجموعه بازار تاریخی تبریزTabriz Historic Bazaar Complex
بازار حدود ۳ ساعت مرکز شهریونسکویکی از بزرگترین و کاملترین بازارهای سرپوشیده جهان و از مهمترین بازارهای جاده ابریشم که در سال ۲۰۱۰ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. تیمچه مظفریه با حجرههای فرش، تیمچه امیر با طلافروشیها و سقفهای آجری بلند راستهها، شما را ساعتها سرگرم میکنند.
بیشتر حجرهها جمعهها و روزهای تعطیل بستهاند؛ برای دیدن بازار زنده، روزهای کاری بروید.
-
مسجد کبودBlue Mosque
مذهبی حدود ۱ ساعت مرکز شهرمسجدی از دوره قراقویونلوها که به خاطر کاشیکاری معرق لاجوردی و فیروزهای بینظیرش به «فیروزه اسلام» معروف است. بخشهایی از بنا در زلزلههای تاریخی فرو ریخت و مرمت شد، اما کاشیهای باقیمانده هنوز از ظریفترین نمونههای هنر ایرانیاند.
-
خانه مشروطهConstitution House
موزه حدود ۱ ساعت مرکز شهر، نزدیک بازارخانهای قاجاری که در دوران انقلاب مشروطه محل دیدار و برنامهریزی رهبران جنبش، از جمله ستارخان و باقرخان، بود و امروز موزه مشروطه است. معماری زیبای خانه و اسناد و عکسهایش روایتی دیدنی از یکی از مهمترین فصلهای تاریخ معاصر ایران دارند.
-
موزه قاجار (خانه امیرنظام گروسی)Qajar Museum (Amir Nezam House)
موزه حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهرعمارت باشکوه امیرنظام گروسی از نمونههای درخشان معماری قاجاری تبریز است و امروز با نام موزه قاجار، اشیا، لباسها، سکهها و وسایل زندگی آن دوره را نشان میدهد. حیاط و حوض زیبای عمارت هم برای عکاسی دلنشین است.
-
ارگ علیشاهArg-e Alishah
تاریخی حدود ۰٫۵ ساعت مرکز شهردیوارهای عظیم آجری باقیمانده از مسجدی که در دوره ایلخانی به دستور تاجالدین علیشاه، وزیر ایلخانان، ساخته شد و هنوز با ارتفاع چشمگیرش بر مرکز شهر سایه انداخته است. ابعاد این بنا نشان میدهد تبریز ایلخانی چه شهر باشکوهی بوده است.
-
ائلگلیEl Goli
پارک حدود ۱٫۵ ساعت جنوبشرق شهراستخری بزرگ با عمارتی کلاهفرنگی در میانه آب که در دامنه تپهای در جنوبشرق شهر ساخته شده و از قدیم تفرجگاه تبریزیها بوده است. عصرها و شبها با چراغهای روشن، قدم زدن دور استخر و تماشای عمارت در آب از دلنشینترین لحظههای سفر به تبریز است.
-
موزه آذربایجانAzerbaijan Museum
موزه حدود ۱ ساعت مرکز شهر، کنار مسجد کبودموزهای باستانشناسی در کنار مسجد کبود که آثاری از دوران پیش از تاریخ تا دوره اسلامی آذربایجان، از سفال و مهر تا سنگنوشتهها، را در خود جا داده است. بخش مجسمههای آن هم برای بسیاری از بازدیدکنندگان جذاب است.
-
مقبرةالشعراPoets' Mausoleum
تاریخی حدود ۰٫۵ ساعت محله سرخابآرامگاهی که شمار زیادی از شاعران و عارفان، از جمله خاقانی شروانی و استاد شهریار، در آن آرمیدهاند و بنای مدرنش از نمادهای تبریز است. محوطه آرام آن جای خوبی برای ادای احترام به شاعران زبان فارسی و ترکی است.
-
کوه عینالیEynali Mountain
چشمانداز حدود ۲ ساعت شمال شهرکوهی در شمال تبریز که از دامنهها و بلندیهایش منظره سراسری شهر پیداست و مسیرهای پیادهرویاش آخر هفتهها پر از کوهپیمایان است. بنای قدیمی عونبنعلی بر بلندای کوه، اینجا را به یکی از نشانههای آشنای تبریز تبدیل کرده است.
-
کندوانKandovan
روستا حدود ۳ ساعت شهرستان اسکو (حدود ۶۰ کیلومتری)روستایی صخرهای در دامنه کوه سهند که مردمش هنوز در خانههایی زندگی میکنند که درون صخرههای مخروطیشکل آتشفشانی کنده شدهاند. این خانههای عجیب که به «کَران» معروفاند، همراه با رودخانه و باغهای اطراف، کندوان را به یکی از شگفتانگیزترین روستاهای ایران تبدیل کردهاند.
کوچهها شیبدار و سنگیاند؛ کفش مناسب بپوشید و پیش از عکاسی از خانهها از ساکنان اجازه بگیرید.
روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل -
صومعه سناستپانوسSaint Stepanos Monastery
مذهبی حدود ۲ ساعت نزدیک جلفا (حدود ۱۵۰ کیلومتری)صومعهای ارمنی در درهای سرسبز کنار رود ارس، نزدیک جلفا، که بخشی از مجموعه کلیساهای ارامنه ایران و ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو است. سنگتراشیهای ظریف نما و جاده دیدنی کنار ارس، این سفر یکروزه را خاطرهانگیز میکنند.
جاده کنار ارس از منطقه مرزی میگذرد؛ مدارک شناسایی همراه داشته باشید و یک روز کامل برای این سفر کنار بگذارید.
روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
بهترین زمان سفر به تبریز
از اردیبهشت تا شهریور که هوا معتدل و دلپذیر است؛ اردیبهشت و خرداد بهترین ماهها برای گشتوگذار پیادهاند.
نیمهخشک و سردسیر با زمستانهای سرد و برفی و تابستانهای معتدل تا گرم و کمرطوبت.
غذاهای محلی و سوغات تبریز
- کوفته تبریزی: کوفتهای درشت از گوشت، برنج، لپه و سبزی که درونش تخممرغ، آلو، گردو و زرشک میگذارند و در آبگوشتی خوشرنگ میپزند.
- کباب بناب: کبابی پهن و آبدار از گوشت چرخکرده که نامش را از شهر بناب گرفته و در تبریز طرفداران زیادی دارد.
- آش دوغ: آشی سبک و خوشعطر از دوغ، برنج، نخود و سبزیهای معطر که از غذاهای خانگی محبوب آذربایجان است.
- دلمه: دلمه برگ مو، بادمجان و فلفل با مایه گوشت و برنج و سبزی، از غذاهای همیشگی سفرههای آذربایجانی است.
- قرابیه: شیرینی معروف تبریز با مغز بادام و سفیده تخممرغ که رویهای ترد و درونی نرم دارد.
- باقلوا تبریزی: باقلوایی با لایههای نازک خمیر، مغز گردو یا بادام و شربتی خوشعطر که از سوغاتهای پرطرفدار شهر است.
سوغات تبریز
کجا اقامت کنیم؟
هتلها و اقامتگاههای تبریز
در برنامهریز، هتل خودتان را از فهرست ۴۰ اقامتگاه تبریز (یا روی نقشه) انتخاب کنید و هزینه هر شب را بنویسید؛ روزها از همانجا شروع میشوند و بودجه سفر حساب میشود. فهرست اقامتگاهها از © مشارکتکنندگان OpenStreetMap.
چطور به تبریز برویم؟
نکتههای سفر به تبریز
- زمستانهای تبریز سرد و برفی است؛ اگر در این فصل سفر میکنید لباس گرم کافی همراه داشته باشید.
- برای بازار دستکم نیم روز وقت بگذارید و صبح شروع کنید تا حالوهوای پرکار حجرهها را ببینید.
- زبان مردم تبریز ترکی آذربایجانی است، اما همه فارسی را بهخوبی میفهمند و با مسافران فارسی صحبت میکنند.
- اگر قصد خرید فرش دارید، از حجرههای معتبر تیمچه مظفریه خرید کنید و شناسنامه فرش را بگیرید.
- کندوان را صبح زود ببینید تا هم نور بهتری برای عکاسی داشته باشید و هم از شلوغی دور بمانید.
- برای سناستپانوس و جاده ارس یک روز کامل کنار بگذارید و پیش از تاریکی به تبریز برگردید.
پرسشهای پرتکرار سفر به تبریز
چرا به تبریز شهر اولینها میگویند؟
چون بسیاری از نوآوریهای دوران قاجار و مشروطه، از نخستین چاپخانهها تا نخستین مدرسههای به سبک نو که میرزا حسن رشدیه بنیان گذاشت، از تبریز آغاز شد.
بازار تبریز چه زمانی در یونسکو ثبت شد؟
مجموعه بازار تاریخی تبریز در سال ۲۰۱۰ میلادی (۱۳۸۹ خورشیدی) در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
فاصله تبریز تا کندوان چقدر است؟
کندوان حدود ۶۰ کیلومتر با تبریز فاصله دارد و از مسیر اسکو در حدود یک ساعت به آن میرسید.
بهترین زمان سفر به تبریز چه موقع است؟
اردیبهشت تا شهریور بهترین زمان است؛ هوا معتدل و دلپذیر است و طبیعت اطراف سرسبز. زمستانها سرد و برفیاند.
تبریز چند روز وقت لازم دارد؟
برای جاذبههای اصلی شهر ۲ روز کافی است؛ با کندوان و سفر یکروزه به جلفا و سناستپانوس، ۳ تا ۴ روز در نظر بگیرید.
آخرین بازبینی این راهنما: ۱۴۰۵. ساعت کار جاذبهها در تعطیلات و ماههای مختلف تغییر میکند.