سفر سهروزه به تبریز؛ بازار تاریخی، کندوان و طعمهای آذربایجان
· ۹ دقیقه مطالعه
تبریز را با بازارش میشناسند؛ شبکهای آجری از راستهها، تیمچهها، سراها و کاروانسراها که در سال ۲۰۱۰ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد و هنوز زنده و پرکار است. این برنامه سفر سهروزه به تبریز یک روز را به بازار و مرکز تاریخی، یک روز را به روستای صخرهای کندوان و یک روز را به مسجد کبود، موزهها و مقبرةالشعرا میسپارد و برای هر روز یک غذای آذربایجانی پیشنهاد میدهد.
بیشتر جاذبههای مرکز شهر را میشود پیاده دید. ساعتهایی که میخوانید پیشنهادیاند؛ ساعت کاری موزهها را پیش از رفتن بررسی کنید. برای آشنایی کاملتر با شهر، راهنمای کامل سفر به تبریز را ببینید.
روز اول: بازار تاریخی، خانه مشروطه و غروب ائلگلی
این روز را برای یکی از روزهای کاری هفته بگذارید؛ بیشتر حجرههای بازار جمعهها و روزهای تعطیل بستهاند و بازار بدون حجرههای باز، نیمی از جذابیتش را ندارد.
- ۹ تا ۱۲، مجموعه بازار تاریخی تبریز: یکی از بزرگترین و کاملترین بازارهای سرپوشیده جهان و از مهمترین بازارهای جاده ابریشم. تیمچه مظفریه با حجرههای فرش و تیمچه امیر با طلافروشیها را پیدا کنید و زیر سقفهای آجری بلند راستهها قدم بزنید. اگر قصد خرید فرش دارید، از حجرههای معتبر مظفریه بخرید و شناسنامه فرش را بگیرید.
- ۱۲ تا ۱۳، خانه مشروطه: خانهای قاجاری نزدیک بازار که در دوران انقلاب مشروطه محل دیدار و برنامهریزی رهبران جنبش، از جمله ستارخان و باقرخان، بود و امروز موزه مشروطه است. معماری زیبای خانه و اسناد و عکسهایش روایتی دیدنی از یکی از مهمترین فصلهای تاریخ معاصر ایران دارند.
ناهار روز اول
کوفته تبریزی ناهار کلاسیک روز اول است؛ کوفتهای درشت از گوشت، برنج، لپه و سبزی که درونش تخممرغ، آلو، گردو و زرشک میگذارند و در آبگوشتی خوشرنگ میپزند. ناهار را در مرکز شهر و اطراف بازار بخورید تا برای بعدازظهر راه زیادی نداشته باشید.
بعدازظهر و عصر
- حدود ۱۵:۳۰، ارگ علیشاه: دیوارهای عظیم آجری باقیمانده از مسجدی که در دوره ایلخانی به دستور تاجالدین علیشاه، وزیر ایلخانان، ساخته شد و هنوز با ارتفاع چشمگیرش بر مرکز شهر سایه انداخته است. ابعاد این بنا نشان میدهد تبریز ایلخانی چه شهر باشکوهی بوده است. نیم ساعت برایش کافی است.
- غروب و شب، ائلگلی: با تاکسی به جنوب شرق شهر بروید. استخری بزرگ با عمارتی کلاهفرنگی در میانه آب، در دامنه تپهای که از قدیم تفرجگاه تبریزیها بوده است. وقتی چراغها روشن میشوند، قدم زدن دور استخر و تماشای عمارت در آب از دلنشینترین لحظههای سفر است.
اگر به بناهای ثبت جهانی علاقه دارید، بازار تبریز را میتوانید در کنار دیگر آثار ایران در آثار جهانی ایران ببینید.
روز دوم: روستای صخرهای کندوان و منظره شهر از عینالی
- حرکت حدود ساعت ۸، کندوان: کندوان حدود ۶۰ کیلومتر با تبریز فاصله دارد و از مسیر اسکو در حدود یک ساعت به آن میرسید. این روستا در دامنه کوه سهند است و مردمش هنوز در خانههایی زندگی میکنند که درون صخرههای مخروطیشکل آتشفشانی کنده شدهاند؛ خانههایی که به «کَران» معروفاند. صبح زود برسید تا هم نور بهتری برای عکاسی داشته باشید و هم از شلوغی دور بمانید.
- ۹ تا ۱۲، گشت در روستا: کوچهها شیبدار و سنگیاند؛ کفش مناسب بپوشید و پیش از عکاسی از خانهها از ساکنان اجازه بگیرید. رودخانه و باغهای اطراف روستا هم برای قدم زدن دلپذیرند. اینجا خانه مردم است، پس آرام و با احترام رفتار کنید.
ناهار روز دوم
ناهار را بعد از بازگشت به تبریز بخورید و سراغ آش دوغ بروید؛ آشی سبک و خوشعطر از دوغ، برنج، نخود و سبزیهای معطر که از غذاهای خانگی محبوب آذربایجان است. اگر غذای مفصلتری میخواهید، دلمه برگ مو، بادمجان و فلفل با مایه گوشت و برنج و سبزی هم انتخاب خوبی است.
بعدازظهر و شب
- حدود ۱۶ تا ۱۸، کوه عینالی: کوهی در شمال تبریز که از دامنهها و بلندیهایش منظره سراسری شهر پیداست. مسیرهای پیادهرویاش آخر هفتهها پر از کوهپیمایان است و بنای قدیمی عونبنعلی بر بلندای کوه، از نشانههای آشنای تبریز است. ساعت آخر پیش از غروب بهترین زمان برای تماشای شهر است.
- شب، ولیعصر: محلهای مدرن با رستورانها، کافهها و فروشگاههای فراوان که شبها هم سرزنده است و برای شام و قدم زدن شبانه مناسب است.
جایگزین: صومعه سناستپانوس
اگر کندوان را قبلاً دیدهاید، این روز را به صومعه سناستپانوس بدهید؛ صومعهای ارمنی در درهای سرسبز کنار رود ارس، نزدیک جلفا و در حدود ۱۵۰ کیلومتری تبریز، که بخشی از مجموعه کلیساهای ارامنه ایران و ثبتشده در فهرست میراث جهانی است. جاده کنار ارس از منطقه مرزی میگذرد؛ مدارک شناسایی همراه داشته باشید، یک روز کامل کنار بگذارید و پیش از تاریکی برگردید.
روز سوم: مسجد کبود، موزهها و مقبرةالشعرا
- حدود ۹ تا ۱۰، مسجد کبود: مسجدی از دوره قراقویونلوها که بهخاطر کاشیکاری معرق لاجوردی و فیروزهایاش به «فیروزه اسلام» معروف است. بخشهایی از بنا در زلزلههای تاریخی فرو ریخت و مرمت شد، اما کاشیهای باقیمانده هنوز از ظریفترین نمونههای هنر ایرانیاند.
- ۱۰ تا ۱۱، موزه آذربایجان: درست کنار مسجد کبود، با آثاری از دوران پیش از تاریخ تا دوره اسلامی آذربایجان، از سفال و مهر تا سنگنوشتهها. بخش مجسمههای آن هم برای بسیاری از بازدیدکنندگان جذاب است.
- ۱۱:۳۰ تا ۱۳، موزه قاجار (خانه امیرنظام گروسی): عمارت باشکوه امیرنظام گروسی از نمونههای درخشان معماری قاجاری تبریز است و امروز اشیا، لباسها، سکهها و وسایل زندگی آن دوره را نشان میدهد. حیاط و حوض زیبای عمارت برای عکاسی دلنشین است.
ناهار روز سوم
کباب بناب را امتحان کنید؛ کبابی پهن و آبدار از گوشت چرخکرده که نامش را از شهر بناب گرفته و در تبریز طرفداران زیادی دارد. اگر به غذاهای محلی علاقه دارید، غذاهای محلی ایران را هم بخوانید.
بعدازظهر
- حدود ۱۵، مقبرةالشعرا: در محله سرخاب و نزدیک موزه قاجار، آرامگاهی که شمار زیادی از شاعران و عارفان، از جمله خاقانی شروانی و استاد شهریار، در آن آرمیدهاند و بنای مدرنش از نمادهای تبریز است. محوطه آرام آن جای خوبی برای ادای احترام به شاعران زبان فارسی و ترکی است.
- عصر، خرید سوغات: پیش از برگشتن، قرابیه با مغز بادام و سفیده تخممرغ و رویهای ترد، باقلوا تبریزی، پنیر لیقوان، آجیل و خشکبار، کفش و محصولات چرمی و ورنی و گلیم آذربایجان را از بازار و مغازههای مرکز شهر بخرید.
بهترین زمان سفر به تبریز
اردیبهشت تا شهریور بهترین زمان سفر به تبریز است؛ هوا معتدل و دلپذیر است و طبیعت اطراف شهر، از جمله مسیر کندوان، سرسبز. اردیبهشت و خرداد بهترین ماهها برای گشتوگذار پیادهاند.
| زمان سفر | هوا | برای این برنامه |
|---|---|---|
| اردیبهشت و خرداد | معتدل و دلپذیر | بهترین زمان برای پیادهروی در شهر و کندوان |
| تیر تا شهریور | معتدل تا گرم و کمرطوبت | مناسب سفر خانوادگی و جاده ارس |
| مهر تا اسفند | خنک در پاییز، سرد و برفی در زمستان | لباس گرم کافی ببرید و روزهای کوتاهتر را در نظر بگیرید |
زمستانهای تبریز سرد و برفی است. اگر در این فصل سفر میکنید، بازدیدهای سرپوشیده مثل بازار و موزهها را در اولویت بگذارید و سفر به کندوان را به روزی صاف و بدون برف بسپارید.
کجا اقامت کنیم
- مرکز شهر (اطراف بازار و خیابان امام): بهترین انتخاب برای دیدن پیاده بازار، مسجد کبود و خانههای تاریخی؛ روزهای اول و سوم این برنامه از همینجا کاملاً پیادهاند.
- ولیعصر: محلهای مدرن و مرفه با رستورانها، کافهها و فروشگاههای فراوان که شبها هم سرزنده است.
- اطراف ائلگلی: منطقهای آرامتر در جنوب شرق شهر، نزدیک پارک ائلگلی و هتلهای بزرگ.
هزینه سفر به تبریز در مجموع متوسط است. اقامت در مرکز شهر، علاوه بر نزدیکی به جاذبهها، هزینه رفتوآمد روزانه را هم کم میکند.
رفتوآمد در تبریز
- مرکز تاریخی تبریز را میشود پیاده گشت؛ بازار، خانه مشروطه، ارگ علیشاه، مسجد کبود و موزهها فاصله زیادی با هم ندارند.
- برای فاصلههای بیشتر، مثل ائلگلی، عینالی و ولیعصر، از مترو، اتوبوسهای شهری و تاکسیهای اینترنتی مثل اسنپ و تپسی استفاده کنید.
- برای کندوان و سناستپانوس، خودرو یا تاکسی دربست راحتترین گزینه است.
- زبان مردم تبریز ترکی آذربایجانی است، اما همه فارسی را بهخوبی میفهمند و با مسافران فارسی صحبت میکنند.
- برای رسیدن به تبریز، پرواز از تهران حدود یک ساعت و ربع طول میکشد. قطارهای تهران–تبریز، که بیشترشان شبانهاند، در حدود ۱۲ ساعت میرسند و مسیر جادهای از آزادراه تهران–قزوین–زنجان–تبریز حدود ۶۳۰ کیلومتر و ۷ ساعت رانندگی است.
جمعبندی
تبریز را «شهر اولینها» هم مینامند، چون بسیاری از نوآوریهای دوران جدید ایران، از نخستین چاپخانهها تا نخستین مدرسههای به سبک نو، از همینجا آغاز شد. در این سفر سهروزه به تبریز، روز اول بازار و مرکز تاریخی را میبینید، روز دوم کندوان و منظره شهر از عینالی را، و روز سوم مسجد کبود، موزهها و مقبرةالشعرا را.
اگر میخواهید برنامه را با تعداد روز، بودجه و سبک سفر خودتان تنظیم کنید، برنامهریز سفر تبریز برنامهای روزبهروز با ترتیب بازدیدها، پیشنهاد ناهار و شام و بودجه روزانه به شما میدهد. اگر سفرتان را در آذربایجان ادامه میدهید، راهنمای سفر به اردبیل را هم ببینید.
پرسشهای پرتکرار
آیا سه روز برای سفر به تبریز کافی است؟
بله؛ دو روز برای جاذبههای اصلی شهر و یک روز برای کندوان کافی است. اگر میخواهید صومعه سناستپانوس و جاده ارس را هم ببینید، یک روز چهارم اضافه کنید.
فاصله تبریز تا کندوان چقدر است؟
کندوان حدود ۶۰ کیلومتر با تبریز فاصله دارد و از مسیر اسکو در حدود یک ساعت به آن میرسید.
بازار تبریز چه روزهایی تعطیل است؟
بیشتر حجرههای بازار تاریخی تبریز جمعهها و روزهای تعطیل بستهاند. برای دیدن بازار زنده و پرکار، یکی از روزهای کاری هفته را انتخاب کنید و صبح زود بروید.
بهترین زمان سفر به تبریز چه موقع است؟
اردیبهشت تا شهریور بهترین زمان است، چون هوا معتدل و دلپذیر است و طبیعت اطراف سرسبز. زمستانهای تبریز سرد و برفیاند.
چرا به تبریز شهر اولینها میگویند؟
چون بسیاری از نوآوریهای دوران قاجار و مشروطه، از نخستین چاپخانهها تا نخستین مدرسههای به سبک نو که میرزا حسن رشدیه بنیان گذاشت، از تبریز آغاز شد.
روزهای سفر، بودجه و محل اقامت را بگویید؛ برنامه روزبهروز با مسیر، ساعت و بودجه هر روز را رایگان بگیرید.