گنجنامه، همدان
استان همدان غرب و زاگرس

سفر به همدانHAMEDAN

هگمتانهٔ باستانی در دامنهٔ الوند

گنجنامه · عکس از Adam Jones from Kelowna, BC, Canada · CC BY-SA 2.0 · ویکی‌مدیا کامنز

بهترین زماناردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد
مدت پیشنهادی۲ تا ۳ روز
هزینه سفراقتصادی
جاذبه‌های اصلی۱۱ جاذبه

همدان را بشناسید

همدان از کهن‌ترین شهرهای ایران است؛ همان هگمتانه که پایتخت مادها بود و بعدها پایتخت تابستانی شاهان هخامنشی شد. شهر در دامنهٔ کوه الوند گسترده شده و هوای خنک تابستانی‌اش، آن را به یکی از مقصدهای محبوب فصل گرما تبدیل کرده است. خیابان‌هایی که از میدان اصلی شهر به هر سو کشیده شده‌اند، مرکز همدان را جمع‌وجور و پیاده‌روی در آن را آسان کرده‌اند و چشمه‌ها و دره‌های الوند هم تنها چند کیلومتر با شهر فاصله دارند.

تپهٔ هگمتانه با موزه و بقایای شهر باستانی، کتیبه‌های گنجنامه از زمان داریوش و خشایارشا، شیر سنگی و گنبد علویان با گچ‌بری‌های کم‌نظیرش، لایه‌های تاریخ این شهر را پیش چشم می‌گذارند. همدان شهر بزرگان هم هست: آرامگاه بوعلی‌سینا، دانشمند و پزشک نامدار ایرانی، و آرامگاه باباطاهر، سرایندهٔ دوبیتی‌های پرسوز، از نمادهای شهرند و آرامگاه استر و مردخای هم از مهم‌ترین زیارتگاه‌های یهودیان ایران است. قدم‌زدن در خیابان‌های قدیمی و بازار سرپوشیدهٔ شهر، با راسته‌های چرم و خشکبار، همدان را صمیمی‌تر به شما می‌شناساند.

در حدود ۸۰ کیلومتری شهر، غار علیصدر با دریاچه‌ها و دالان‌های آبی‌اش، از شگفت‌انگیزترین غارهای جهان است که بازدید از آن با قایق انجام می‌شود. لالجین، پایتخت سفال ایران، و دامنه‌های سرسبز الوند برای کوه‌پیمایی، سفر را کامل می‌کنند و در زمستان، پیست اسکی تاریک‌دره در نزدیکی گنجنامه میزبان اسکی‌بازان است. دو تا سه روز در همدان، ترکیبی از تاریخ، طبیعت و هوای خنک را برایتان رقم می‌زند و می‌توانید از همین‌جا سفر را به سوی کرمانشاه و غرب ایران ادامه دهید.

جاذبه‌های دیدنی همدان

از هر جاذبه خوشتان آمد، «به برنامه من اضافه کن» را بزنید؛ وقتی برنامه سفر همدان را بسازید، حتماً در آن هست.

  1. غار علیصدرAli-Sadr Cave

    غار حدود ۲٫۵ ساعت کبودرآهنگ، اطراف شهر (حدود ۸۰ کیلومتری)

    از بزرگ‌ترین غارهای آبی جهان که بازدید از آن با قایق و در میان دالان‌ها، دریاچه‌ها و ستون‌های آهکی انجام می‌شود. آب زلال و سکوت غار، تجربه‌ای متفاوت از همهٔ جاذبه‌های همدان می‌سازد.

    دمای داخل غار خنک است؛ حتی در تابستان یک لباس گرم همراه داشته باشید.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
  2. گنجنامهGanjnameh Inscriptions

    تاریخی حدود ۲٫۵ ساعت دامنهٔ الوند، حومهٔ غربی شهر

    دو کتیبهٔ سنگی از داریوش بزرگ و خشایارشا که به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی بر دل صخره نوشته شده‌اند. آبشار، تله‌کابین و مسیرهای کوه‌پیمایی نزدیک کتیبه‌ها، گنجنامه را به تفرجگاه محبوب همدانی‌ها تبدیل کرده است.

    در زمستان، پیست اسکی تاریک‌دره در بالادست گنجنامه میزبان اسکی‌بازان است.

    روی نقشه
  3. تپهٔ هگمتانهHegmataneh Hill (Ecbatana)

    تاریخی حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهر

    محوطهٔ باستانی هگمتانه، پایتخت مادها، در دل شهر که کاوش‌ها بقایای شهری کهن با خیابان‌ها و دیوارهای منظم را آشکار کرده‌اند. موزهٔ کنار تپه، اشیای به‌دست‌آمده از کاوش‌ها را به نمایش می‌گذارد.

    روی نقشه
  4. آرامگاه بوعلی‌سیناAvicenna Mausoleum

    تاریخی حدود ۱ ساعت مرکز شهر، میدان بوعلی

    بنای یادبود ابن‌سینا، فیلسوف و پزشک بزرگ ایرانی، که با برجی بلند و الهام از گنبد قابوس در دههٔ ۱۳۳۰ ساخته شد. کتابخانه و موزهٔ کوچک آرامگاه، آثار و نسخه‌هایی دربارهٔ زندگی و دانش ابن‌سینا را در خود دارد.

    روی نقشه
  5. آرامگاه باباطاهرBaba Taher Mausoleum

    تاریخی حدود ۱ ساعت شمال غرب شهر

    آرامگاه شاعر دوبیتی‌سرای سدهٔ پنجم هجری بر فراز تپه‌ای در شهر، با بنایی امروزی و باغی آراسته. دوبیتی‌های باباطاهر بر دیوارهای بنا نقش بسته‌اند و غروب‌ها این‌جا پاتوقی آرام برای خانواده‌هاست.

    روی نقشه
  6. آرامگاه استر و مردخایTomb of Esther and Mordechai

    مذهبی حدود ۰٫۵ ساعت مرکز شهر

    زیارتگاهی کهن که به روایت یهودیان، آرامگاه استر، ملکهٔ یهودی‌تبار دربار ایران، و پسرعمویش مردخای است. بنای آجری ساده و درِ سنگی کوچکش، یکی از مهم‌ترین مکان‌های مقدس یهودیان در ایران را در خود جای داده است.

    روی نقشه
  7. گنبد علویانGonbad-e Alavian

    تاریخی حدود ۰٫۵ ساعت مرکز شهر

    بنایی چهارگوش که آن را به اواخر دورهٔ سلجوقی یا آغاز دورهٔ ایلخانی نسبت می‌دهند و گچ‌بری‌های پرکار و ظریفش، آن را از شاهکارهای گچ‌بری ایران کرده است. این بنا آرامگاه خاندان علویان همدان بوده و در محله‌ای قدیمی و آرام قرار دارد.

    روی نقشه
  8. شیر سنگیStone Lion of Hamedan

    تاریخی حدود ۰٫۵ ساعت میدان سنگ شیر

    پیکرهٔ سنگی فرسودهٔ شیری بر فراز تپه‌ای کوچک که قدمتش را به دوران پیش از اسلام نسبت می‌دهند و افسانه‌های بسیاری دربارهٔ آن نقل می‌شود. این شیر از قدیمی‌ترین نمادهای همدان است و در باور مردم، نگهبان شهر به شمار می‌آمد.

    روی نقشه
  9. بازار همدانHamedan Bazaar

    بازار حدود ۱٫۵ ساعت مرکز شهر

    بازاری سرپوشیده و قدیمی در مرکز شهر که هنوز محل اصلی داد و ستد مردم است و راسته‌های چرم، فرش و خشکبارش دیدنی‌اند. مسجد جامع همدان و سراهای قدیمی در کنار بازار قرار دارند.

    اگر به دنبال چرم همدان هستید، بازار و فروشگاه‌های اطرافش بهترین جا برای مقایسه و خرید است.

    روی نقشه
  10. کوه الوندMount Alvand

    کوه حدود ۶ ساعت جنوب غرب شهر

    کوهی بلند با قله‌ای حدود ۳۵۸۰ متری در جنوب غرب همدان که دامنه‌های پرچشمه و سرسبزش، مقصد همیشگی کوه‌پیمایان است. صعود به قله برای ورزیده‌ها و قدم‌زدن در دره‌های پایین‌دست برای همه، تجربه‌ای دلپذیر است.

    برای صعود به قله با گروه یا راهنمای کوهستان بروید و پیش از حرکت پیش‌بینی هوا را بررسی کنید.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل
  11. لالجینLalejin

    روستا حدود ۲ ساعت اطراف شهر (حدود ۳۰ کیلومتری)

    شهری کوچک در شمال همدان که به پایتخت سفال ایران شهرت دارد و کارگاه‌های بی‌شمار سفال و سرامیک در آن فعال‌اند. تماشای کار سفالگران و خرید مستقیم از کارگاه‌ها، دلیل خوبی برای رفتن به لالجین است.

    لالجین را می‌توانید در مسیر رفت یا برگشت از غار علیصدر ببینید.

    روی نقشه بیرون شهر؛ یک روز کامل

بهترین زمان سفر به همدان

اردیبهشت تا مرداد بهترین زمان سفر به همدان است؛ هوای خنک و دامنه‌های سرسبز الوند، همدان را به مقصدی ایده‌آل برای فرار از گرما تبدیل می‌کند.

همدان آب‌وهوایی کوهستانی و سرد دارد؛ تابستان‌هایش معتدل و خنک و زمستان‌هایش طولانی، سرد و برفی است.

فرو ارد خرد تیر مرد شهر مهر آبان آذر دی بهمن اسف

غذاهای محلی و سوغات همدان

  • آش اوماج: آشی محلی و گرم با گلوله‌های ریز خمیر، حبوبات و سبزی که در روزهای سرد همدان طرفدار زیادی دارد.
  • کالجوش: غذایی ساده از کشک، پیازداغ، گردو و نعناداغ که با نان خشک تکه‌تکه خورده می‌شود و در خانه‌های همدانی رایج است.
  • انگور و کشمش ملایر: ملایر در استان همدان از قطب‌های انگور ایران است و کشمش‌های آن در سراسر کشور شناخته‌شده‌اند.
  • گردوی تویسرکان: گردوی درشت و پرمغز تویسرکان، از شهرهای استان همدان، از مرغوب‌ترین گردوهای ایران به شمار می‌رود.

سوغات همدان

سفال لالجینچرم همدانمنبت ملایرکشمش ملایرگردوی تویسرکان

کجا اقامت کنیم؟

مرکز شهر (اطراف میدان امام)نزدیک به بازار، آرامگاه بوعلی‌سینا و تپهٔ هگمتانه، با هتل‌ها و رستوران‌های متنوع.
مسیر گنجنامههتل‌ها و اقامتگاه‌های دامنهٔ الوند با هوای خنک‌تر، مناسب کسانی که بیشتر برای طبیعت آمده‌اند.

هتل‌ها و اقامتگاه‌های همدان

هتل پارسیان بوعلی هتل · ★★★★
هتل پارسیان همدان هتل · ★★★★
Amaday hostel هاستل · 3 Bahaman street
Nasrin هتل‌آپارتمان
رضایی هتل‌آپارتمان
رفاهی هاستل

در برنامه‌ریز، هتل خودتان را از فهرست ۲۷ اقامتگاه همدان (یا روی نقشه) انتخاب کنید و هزینه هر شب را بنویسید؛ روزها از همان‌جا شروع می‌شوند و بودجه سفر حساب می‌شود. فهرست اقامتگاه‌ها از © مشارکت‌کنندگان OpenStreetMap.

چطور به همدان برویم؟

هواییفرودگاه همدان پروازهای محدودی دارد و از تهران، سفر زمینی معمولاً راحت‌تر است.
جادههمدان در حدود ۳۳۰ کیلومتری جنوب غرب تهران است و از مسیر ساوه با خودرو حدود ۴ ساعت راه است؛ اتوبوس‌ها از پایانهٔ غرب تهران حرکت می‌کنند.
رفت‌وآمد در شهرمرکز همدان با میدان اصلی و خیابان‌های شعاعی‌اش جمع‌وجور است و بیشتر جاذبه‌ها را می‌توان پیاده یا با تاکسی کوتاه دید. برای گنجنامه تاکسی یا اسنپ و برای علیصدر و لالجین خودرو یا تور مناسب است.

نکته‌های سفر به همدان

  • غار علیصدر در تعطیلات و تابستان بسیار شلوغ است؛ صبح زود بروید یا روزهای وسط هفته را انتخاب کنید.
  • حتی در تابستان شب‌های همدان خنک است؛ لباس گرم همراه داشته باشید.
  • در زمستان جاده‌های اطراف همدان ممکن است برفی باشد؛ پیش از حرکت وضعیت راه‌ها را بررسی کنید.
  • برای خرید سفال مستقیم به کارگاه‌های لالجین بروید تا هم تنوع بیشتری ببینید و هم مراحل ساخت را تماشا کنید.
  • گنجنامه را عصر ببینید و اگر هوا صاف است، با تله‌کابین بالا بروید تا منظرهٔ الوند را تماشا کنید.
  • آرامگاه بوعلی‌سینا، گنبد علویان، آرامگاه استر و مردخای و بازار نزدیک هم‌اند و در یک نیم‌روز پیاده دیده می‌شوند.

پرسش‌های پرتکرار سفر به همدان

غار علیصدر چقدر از همدان فاصله دارد؟

غار علیصدر در حدود ۸۰ کیلومتری شمال همدان، در شهرستان کبودرآهنگ قرار دارد و با خودرو حدود یک ساعت راه است.

بهترین زمان سفر به همدان چه موقع است؟

اردیبهشت تا مرداد؛ در این ماه‌ها هوا خنک و دلپذیر است و طبیعت الوند سرسبز. زمستان همدان سرد و برفی است و بیشتر برای اسکی مناسب است.

سوغات همدان چیست؟

سفال لالجین، چرم، منبت ملایر، کشمش ملایر و گردوی تویسرکان از مشهورترین سوغات‌های همدان و استان آن هستند.

برای دیدن همدان چند روز لازم است؟

دو روز برای جاذبه‌های شهر و گنجنامه کافی است و روز سوم را می‌توانید به غار علیصدر و لالجین اختصاص دهید.

آیا همدان اثر ثبت‌شده در یونسکو دارد؟

در خود شهر همدان اثری در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت نشده است، اما کتیبه‌های گنجنامه و تپهٔ هگمتانه از مهم‌ترین آثار تاریخی ایران‌اند. مجموعهٔ جهانی بیستون در استان همسایه، کرمانشاه، قرار دارد.

آخرین بازبینی این راهنما: ۱۴۰۵. ساعت کار جاذبه‌ها در تعطیلات و ماه‌های مختلف تغییر می‌کند.