سفر سهروزه به شیراز؛ برنامه روزبهروز و جاهای دیدنی
· ۹ دقیقه مطالعه
اگر سه روز برای شیراز وقت دارید، سادهترین قاعده این است: یک روز کامل برای تخت جمشید و پاسارگاد، و دو روز برای خود شهر. با این تقسیم، یک سفر سهروزه به شیراز نه عجولانه میشود و نه چیز مهمی از قلم میافتد. در برنامه زیر جاذبههای نزدیک به هم کنار هم آمدهاند، برای هر بازدید زمان مناسبی از روز پیشنهاد شده و برای هر روز گفتهایم ناهار چه بخورید.
ساعتها پیشنهادیاند و ساعت کاری بناها در فصلهای مختلف فرق میکند؛ پیش از رفتن آن را بررسی کنید. برای شناخت بیشتر شهر، راهنمای کامل سفر به شیراز را ببینید.
روز اول: نصیرالملک، بازار وکیل و شب شاهچراغ
روز اول را پیاده و در مرکز تاریخی شهر میگذرانید؛ جاذبههای این روز چند دقیقه بیشتر با هم فاصله ندارند.
- اول صبح، مسجد نصیرالملک: همزمان با باز شدن درها برسید. این مسجد قاجاری را بهخاطر کاشیهای صورتیاش «مسجد صورتی» هم مینامند. در ساعتهای اول روز، نور خورشید از شیشههای رنگی ارسیهای شبستان میگذرد و فرشها و ستونها را رنگارنگ میکند؛ هرچه به ظهر نزدیکتر شوید، این نمایش کمرنگتر میشود. یک ساعت برایش کافی است.
- حدود ساعت ۱۰، نارنجستان قوام: باغ و عمارت قاجاری خاندان قوام چند قدم آنطرفتر است. نمای کاشیکاریشده، تالار آینه و ردیف درختان نارنج و نخل را ببینید.
- ۱۱ تا ۱۳، بازار و مسجد وکیل: راستههای بازار سرپوشیده دوره زندیه را برای فرش، ادویه و صنایعدستی بگردید و به سرای مشیر با حیاط سرسبزش سر بزنید. مسجد وکیل با شبستان ستونهای سنگی مارپیچ و حمام وکیل هم در همین مجموعهاند.
ناهار روز اول
ناهار را در همین حوالی بخورید و سراغ کلمپلو شیرازی بروید؛ پلویی معطر با کلم، قلقلیهای گوشت و سبزیهای خوشبو که از شناختهشدهترین غذاهای شهر است. یک ظرف سالاد شیرازی هم کنارش بگذارید؛ سالادی که نامش را از همین شهر گرفته است.
بعدازظهر و شب
- حدود ساعت ۱۵:۳۰، ارگ کریمخانی: قلعه آجری کریمخان زند در میدان شهدا، با چهار برج که یکی از آنها بهخاطر نشست زمین کج شده است. حیاط پر از نارنج و اتاقهای تزیینشدهاش را ببینید و بعد چند ساعتی در اقامتگاه استراحت کنید.
- بعد از غروب، حرم شاهچراغ: آرامگاه احمد بن موسی، برادر امام رضا (ع)، در شب با آینهکاریهای درخشان و گنبد فیروزهایاش فضایی معنوی و باشکوه دارد. پوشش مناسب زیارتگاه داشته باشید؛ برای بانوان معمولاً در ورودی چادر امانت داده میشود. تلفنهمراه و دوربین را هم برای بازرسی ورودی آماده نگه دارید.
روز دوم: تخت جمشید، نقش رستم و پاسارگاد
این طولانیترین روز سفر است و ارزشش را دارد. سه محوطه باستانی اطراف شیراز را میشود در یک روز کامل دید، به شرط آنکه صبح زود راه بیفتید و برای جابهجایی خودرو، تاکسی دربست یا تور داشته باشید.
- حرکت حدود ساعت ۷: تخت جمشید در حدود ۶۰ کیلومتری شهر و نزدیک مرودشت است و با خودرو کمتر از یک ساعت راه دارد.
- ۸ تا ۱۱، تخت جمشید: پایتخت تشریفاتی هخامنشیان که ساختش در زمان داریوش بزرگ آغاز شد و از سال ۱۳۵۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو است. دروازه ملل، کاخ آپادانا و سنگنگارههای نمایندگان ملتها را با حوصله ببینید و برای منظره کامل مجموعه، تا آرامگاههای صخرهای بالای آن بروید. کلاه و آب فراموش نشود؛ سایه در این محوطه کم است.
- ۱۱:۳۰ تا ۱۲:۳۰، نقش رستم: حدود ۶ کیلومتر آنطرفتر، آرامگاه چهار پادشاه هخامنشی، از جمله داریوش بزرگ، در دل صخره کنده شده است. سنگنگارههای ساسانی، مانند پیروزی شاپور یکم بر والرین امپراتور روم، و بنای کعبه زرتشت روبهروی صخره را از دست ندهید.
- ناهار در مسیر: ناهار این روز را ساده بگیرید و در مرودشت یا بین راه بخورید؛ وقت امروز مال محوطههاست. اگر با تور میروید، از پیش بپرسید ناهار در برنامه هست یا نه.
- حدود ۱۴:۳۰ تا ۱۶:۳۰، پاسارگاد: نخستین پایتخت هخامنشیان و جایگاه آرامگاه کوروش بزرگ، در حدود ۱۳۰ کیلومتری شیراز. سادگی و استواری آرامگاه سنگی کوروش و بقایای کاخها و باغ شاهی، که از کهنترین نمونههای باغ ایرانی دانسته میشود، حالوهوایی متفاوت با تخت جمشید دارد. پاسارگاد از سال ۱۳۸۳ در فهرست میراث جهانی است.
- عصر، بازگشت به شیراز: وقتی به شهر برگشتید، یک کاسه فالوده شیرازی با آبلیموی تازه بهترین پاداش این روز است؛ رشتههای نازک و نیمهیخزده نشاسته در شربت گلاب، که در گرمای شیراز طعمی بیهمتا دارد.
در تابستان گرمای ظهر در محوطههای بیسایه سنگین است؛ اگر اذیتتان میکند، پاسارگاد را به سفری دیگر بسپارید.
روز سوم: باغ ارم، سعدیه و غروب حافظیه
روز آخر به باغها و شاعران شیراز میرسد. این جاذبهها در شمال شهر پراکندهاند و بین آنها با تاکسی یا مترو جابهجا میشوید.
- ۹ تا ۱۰:۳۰، باغ ارم: باغی تاریخی در شمال غرب شهر با سروهای بلند و عمارتی قاجاری که امروز باغ گیاهشناسی دانشگاه شیراز است و بخشی از ثبت جهانی «باغ ایرانی» به شمار میرود. در بهار، با گلهای رنگارنگش، زیباترین چهرهاش را دارد.
ناهار روز سوم
ناهار را در محلههای امروزیتر ملاصدرا و عفیفآباد، نزدیک باغ ارم، بخورید و اگر روز اول به کلمپلو نرسیدید، امروز سفارشش بدهید. برای دسر هم مسقطی را امتحان کنید؛ شیرینی ژلهای و خوشرنگی از نشاسته، گلاب و زعفران که اصالتش به لار برمیگردد و در قنادیهای شیراز فراوان است.
بعدازظهر تا شب
- حدود ساعت ۱۵:۳۰، سعدیه: آرامگاه سعدی، سراینده گلستان و بوستان، در شمال شرق شهر. حوض ماهی زیرزمینی که آب قنات در آن جاری است و باغ آرام اطراف آرامگاه، یک ساعت دلنشین برایتان میسازند.
- یک ساعت مانده به غروب، حافظیه: آرامگاه حافظ در باغی پر از سرو و نارنج با کوشکی ستوندار از دوره پهلوی اول. غروب شلوغتر است، اما همین شلوغی و دیدن مردمی که با دیوان حافظ فال میگیرند، بخشی از تجربه شیراز است. اگر عکس خلوت میخواهید، جای حافظیه و باغ ارم را عوض کنید و صبح به حافظیه بروید.
- شب، دروازه قرآن: دروازه شمال شرقی شیراز در تنگه اللهاکبر، که در گذشته قرآنی در اتاقک بالای آن نگهداری میشد تا مسافران از زیرش بگذرند. از کوههای اطراف، منظره شبانه شهر دیدنی است و آرامگاه خواجوی کرمانی هم در همین نزدیکی است.
اگر یک روز بیشتر داشتید
روز چهارم را به فیروزآباد یا سروستان بدهید؛ آثار ساسانی این منطقه بخشی از «منظر باستانشناختی ساسانی فارس» در فهرست میراث جهانی یونسکو هستند. مقصدهای مشابه را در جاذبههای تاریخی ایران پیدا میکنید.
بهترین زمان سفر به شیراز
فروردین و اردیبهشت بهترین ماههای سفر به شیراز هستند؛ شهر از عطر بهارنارنج پر میشود و باغها در اوج زیباییاند. مهر و آبان هم هوایی دلپذیر و شلوغی کمتری دارند و برای روز تخت جمشید بسیار مناسباند.
| زمان سفر | هوا | نکته برای این برنامه |
|---|---|---|
| فروردین و اردیبهشت | معتدل، فصل بهارنارنج | بهترین زمان؛ نوروز بسیار شلوغ است |
| خرداد تا شهریور | گرم و خشک | روز دوم را خیلی زود شروع کنید |
| مهر و آبان | دلپذیر | خلوتتر از بهار و مناسب محوطههای باستانی |
| آذر تا اسفند | نسبتاً ملایم | شلوغی کم؛ برای شبها لباس گرم ببرید |
در نوروز، شیراز از شلوغترین شهرهای ایران است و اقامت را باید خیلی زودتر رزرو کرد. اگر بهار را برای سفر انتخاب کردهاید، سفر در اردیبهشت را هم ببینید تا مقصدهای دیگر این ماه را بشناسید.
کجا اقامت کنیم
شیراز سه منطقه اصلی برای اقامت دارد و انتخاب درست، روز اول این برنامه را کاملاً پیاده میکند:
- مرکز شهر (خیابان زند و اطراف ارگ): نزدیک به ارگ کریمخانی، بازار وکیل، شاهچراغ و نصیرالملک؛ بیشتر جاذبههای تاریخی پیاده در دسترساند. برای این برنامه بهترین انتخاب است.
- بافت قدیم: اقامتگاههای سنتی در خانههای قدیمی با حیاط و حوض، برای کسانی که میخواهند فضای اصیل شیراز را تجربه کنند.
- ملاصدرا و عفیفآباد: محلههای مدرنتر با کافهها، رستورانها و هتلهای متنوع؛ به باغ ارم نزدیکترند، اما برای روز اول باید تا مرکز شهر تاکسی بگیرید.
هزینه اقامت در شیراز متوسط است، اما در نوروز بهطور محسوسی بالا میرود؛ سفر در مهر و آبان یا وسط هفته سادهترین راه صرفهجویی است.
رفتوآمد در شیراز
- جاذبههای مرکز شهر، یعنی ارگ، بازار وکیل، نصیرالملک، نارنجستان و شاهچراغ، نزدیک هماند و میشود پیاده رفت.
- برای حافظیه، سعدیه، دروازه قرآن و باغ ارم از مترو یا تاکسیهای اینترنتی مثل اسنپ و تپسی استفاده کنید.
- برای روز دوم خودروی شخصی، تاکسی دربست یا تور یکروزه بگیرید؛ دیدن هر سه محوطه باستانی در یک روز با حملونقل عمومی عملی نیست.
- برای رسیدن به شیراز، پرواز از تهران حدود یک ساعت و نیم طول میکشد؛ قطار از مسیر اصفهان میآید و بیشتر شبانه است و جاده حدود ۹۰۰ کیلومتر و نزدیک به ۱۰ ساعت رانندگی دارد.
جمعبندی
برنامه سفر ۳ روزه شیراز را میشود اینطور خلاصه کرد: روز اول مرکز تاریخی و شب شاهچراغ، روز دوم ایران باستان در تخت جمشید و پاسارگاد، و روز سوم باغ ارم و آرامگاههای سعدی و حافظ. پیش از برگشتن هم سوغاتهایی مثل عرق بهارنارنج، آبلیموی شیرازی، مسقطی، خاتمکاری و گبه و گلیم عشایر قشقایی را فراموش نکنید.
اگر میخواهید سفر سهروزه به شیراز را با سلیقه و بودجه خودتان تنظیم کنید، در برنامهریز سفر شیراز تعداد روز و سبک سفرتان را انتخاب کنید؛ برنامهای روزبهروز با ترتیب بازدیدها، پیشنهاد ناهار و شام و بودجه روزانه میگیرید که هر روزش از محل اقامت خودتان شروع میشود. اگر سفرتان را به شهرهای دیگر ادامه میدهید، برنامه سفر سهروزه اصفهان و برنامه سفر دو روزه یزد را هم ببینید.
پرسشهای پرتکرار
آیا سه روز برای دیدن شیراز کافی است؟
بله؛ با سه روز میتوانید جاذبههای اصلی شهر را در دو روز ببینید و یک روز کامل را به تخت جمشید، نقش رستم و پاسارگاد بدهید. اگر میخواهید آثار ساسانی فیروزآباد یا سروستان را هم ببینید، یک روز چهارم اضافه کنید.
آیا میشود تخت جمشید و پاسارگاد را در یک روز دید؟
بله، به شرط آنکه صبح زود حرکت کنید و خودرو یا تور داشته باشید. تخت جمشید حدود ۶۰ کیلومتر و پاسارگاد حدود ۱۳۰ کیلومتر با شیراز فاصله دارد و نقش رستم چند کیلومتر بعد از تخت جمشید است.
بهترین ساعت دیدن مسجد نصیرالملک چه زمانی است؟
صبحهای آفتابی و در نخستین ساعتها پس از باز شدن مسجد. در این زمان نور از شیشههای رنگی شبستان میگذرد و نقشهای رنگی روی فرشها و ستونها میاندازد.
برای سه روز در شیراز کدام محله برای اقامت بهتر است؟
مرکز شهر، اطراف خیابان زند و ارگ کریمخانی، بهترین انتخاب است، چون بیشتر جاذبههای تاریخی پیاده در دسترساند. اقامتگاههای سنتی بافت قدیم هم تجربهای اصیلتر از شهر به شما میدهند.
روزهای سفر، بودجه و محل اقامت را بگویید؛ برنامه روزبهروز با مسیر، ساعت و بودجه هر روز را رایگان بگیرید.