سفر سهروزه به مشهد؛ زیارت حرم، گشت شهر و سفر به توس و نیشابور
· ۸ دقیقه مطالعه
بیشتر مسافران برای زیارت حرم امام رضا (ع) به مشهد میآیند، اما خراسان در فاصلهای کوتاه از شهر، آرامگاه فردوسی، خیام و عطار، باغهای طرقبه و شاندیز و بناهایی از دوره صفوی را هم در خود دارد. این برنامه سفر سهروزه به مشهد را طوری چیده که زیارت با آرامش و بدون عجله انجام شود و در کنارش تصویری کاملتر از شهر و اطرافش ببینید.
روز اول به حرم و اطرافش میگذرد، روز دوم به نیشابور و توس، و روز سوم به بناهای تاریخی شهر و عصری خنک در طرقبه یا شاندیز. ساعتها پیشنهادیاند و بسته به فصل و شلوغی ایام زیارتی تغییر میکنند؛ ساعت کاری موزهها و بناها را پیش از رفتن بررسی کنید. معرفی کامل هر جاذبه را در راهنمای کامل سفر به مشهد میخوانید.
روز اول: زیارت حرم امام رضا (ع) و بازار رضا
اگر اقامتگاهتان نزدیک حرم است، این روز را پیاده میگذرانید. کیفهای بزرگ و وسایل اضافه را در محل اقامت بگذارید تا ورود به حرم راحتتر باشد.
- صبح، حرم مطهر امام رضا (ع): روز را با زیارت شروع کنید. حرم یکی از بزرگترین مجموعههای مذهبی جهان است، با صحنهای وسیع، گنبد طلایی، رواقهای آینهکاریشده و مسجد گوهرشاد که یادگار دوره تیموری است. گشتن در صحنها و تماشای معماری آن چند ساعت وقت میگیرد، پس با حوصله بروید. بانوان برای ورود به بخشهای اصلی حرم چادر لازم دارند.
- اواخر صبح، موزه مرکزی آستان قدس رضوی: این موزه در مجموعه حرم، گنجینهای از فرشهای نفیس، قرآنهای خطی، کتیبهها و بخشی از ضریحهای قدیمی حرم را در خود جای داده است. برای آشنایی با تاریخ حرم و هنرهای اسلامی، یک ساعت و نیم برایش کنار بگذارید.
ناهار روز اول
شله مشهدی ناهار مناسب روز اول است؛ غذای پرطرفدار مشهد که از پختن طولانی گوشت با غلات، حبوبات و ادویه به دست میآید و غلیظ و مقوی است. در خیابانهای اطراف حرم انتخابهای فراوانی برای ناهار دارید. بعد از ناهار، بهویژه اگر شب در راه بودهاید، چند ساعتی در اقامتگاه استراحت کنید.
عصر و شب
- عصر، بازار رضا: بازاری سرپوشیده و بزرگ نزدیک حرم که برای خرید زعفران، فرش، سجاده، پارچه و سوغاتهای رایج مشهد محبوب است. قیمتها را در چند مغازه مقایسه کنید و زعفران را بستهبندیشده و پلمبشده از فروشنده معتبر بخرید.
- غروب و شب، دوباره حرم: صدای نقاره هنگام طلوع و غروب آفتاب از حرم شنیده میشود و حالوهوای صحنها در شب و هنگام اذان دیدنی است. جمعیت تا دیروقت در رفتوآمد است؛ اگر زیارتی آرامتر میخواهید، نیمهشب یا ساعتهای اولیه صبح را انتخاب کنید که صحنها خلوتترند.
روز دوم: نیشابور و آرامگاه فردوسی در توس
این روز را با خودروی شخصی یا تاکسی دربست بگذرانید و صبح زود راه بیفتید؛ نیشابور در حدود ۱۲۰ کیلومتری مشهد است.
- در مسیر، قدمگاه: میان راه به قدمگاه سر بزنید؛ بنایی از دوره صفوی با باغ و چشمه که توقفی کوتاه و دلنشین است.
- حدود ۱۰ تا ۱۳، نیشابور: شهر کهن نیشابور آرامگاه خیام را در باغی پردرخت، و آرامگاههای عطار و کمالالملک را در خود دارد؛ مقصد یک روز فرهنگی برای دوستداران شعر و هنر. اگر قصد خرید فیروزه نیشابور دارید، آن را از فروشگاههای معتبر و همراه با شناسنامه سنگ بخرید.
ناهار روز دوم
ناهار را در نیشابور بخورید و زرشکپلو با مرغ را انتخاب کنید؛ پلویی زعفرانی با زرشک خراسان که طعم ترشوشیرینش آن را محبوب کرده است.
بعدازظهر
- حدود ۱۶ تا ۱۸، آرامگاه فردوسی: در راه بازگشت به توس بروید که در حدود ۲۵ کیلومتری شمال غرب مشهد است. آرامگاه سراینده شاهنامه بنایی سنگی است که از معماری هخامنشی الهام گرفته و باغی آرام آن را در بر گرفته است. نقشبرجستههای داستانهای شاهنامه را در تالار زیرین ببینید و به بنای کهن هارونیه در همان نزدیکی هم سر بزنید. عصرها هوا ملایمتر و نور برای عکاسی بهتر است.
- شب: به شهر برگردید و اگر انرژی دارید، شب را دوباره در صحنهای حرم بگذرانید.
روز سوم: بناهای تاریخی شهر و عصر طرقبه و شاندیز
- حدود ۹، آرامگاه نادرشاه افشار: بنایی سنگی نزدیک حرم با مجسمهای بزرگ از نادرشاه سوار بر اسب در میان سپاهیانش، و موزهای از جنگافزارهای تاریخی در کنارش. برای علاقهمندان به دوره افشاریه توقفی کوتاه و دیدنی است.
- حدود ۱۰:۱۵، گنبد سبز: آرامگاهی کوچک از دوره صفوی با گنبد کاشیکاریشده سبزرنگ در میدانی به همین نام، که آرامگاه یکی از عارفان آن روزگار است. نیم ساعت کافی است.
- حدود ۱۱ تا ۱۲، آرامگاه خواجه ربیع: بنایی هشتضلعی از دوره صفوی با کاشیکاریها و گچبریهای چشمنواز در باغی آرام در شمال شهر. خواجه ربیع از یاران امام علی (ع) دانسته میشود و فضای سبز اطراف آرامگاه برای زیارت و استراحت مناسب است.
ناهار و عصر در طرقبه یا شاندیز
بعد از ظهر به طرقبه یا شاندیز بروید؛ دو شهر کوچک ییلاقی در حدود ۲۵ کیلومتری مشهد، در دامنه کوههای بینالود، با باغهای میوه، رودخانهها و رستورانهای سنتی. ناهار را دیرتر و همینجا بخورید و شیشلیک را امتحان کنید؛ دنده گوسفندی مزهدارشده و کبابی که نامش با شاندیز گره خورده است. بعد در بازارچه صنایع دستی طرقبه قدم بزنید. آخر هفتهها جاده شلوغ است، پس زودتر راه بیفتید.
شب آخر
شب آخر را برای زیارت وداع به حرم بروید. اگر با کودکان سفر میکنید و دنبال فضایی باز برای عصر هستید، کوهسنگی در جنوب شهر، با دریاچه، آبنما و منظرهای از مشهد، پاتوق خانوادههای مشهدی است؛ برای ایدههای بیشتر، نکتههای سفر با کودک را بخوانید.
اگر یک روز چهارم دارید، به کلات نادری بروید؛ درهای که دیوارههای طبیعی کوه آن را مانند دژی بزرگ در بر گرفتهاند و کاخ خورشید با تزئینات سنگیاش مهمترین یادگار آن است. کلات حدود ۱۵۰ کیلومتر با مشهد فاصله دارد و جادهاش کوهستانی است؛ صبح زود حرکت کنید تا پیش از تاریکی برگردید.
بهترین زمان سفر به مشهد
فروردین، اردیبهشت، مهر و آبان، و بهویژه اردیبهشت و مهر، با هوای معتدل بهترین زمان سفر به مشهد هستند. تابستان گرم و خشک است و زمستان سرد، با احتمال بارش برف؛ اگر زمستان سفر میکنید، لباس گرم کافی همراه داشته باشید. اختلاف دمای شب و روز در مشهد محسوس است.
شلوغی هم به اندازه هوا مهم است. در نوروز، تعطیلات تابستان و مناسبتهای مذهبی مثل دهه آخر صفر، مشهد بسیار شلوغ میشود و هم اقامت و هم بلیت را باید چند هفته زودتر رزرو کرد. اگر میخواهید زیارتی آرامتر و سفری ارزانتر داشته باشید، روزهای عادی بهار و پاییز را انتخاب کنید.
کجا اقامت کنیم
- اطراف حرم: بیشتر هتلها و زائرسراها در خیابانهای منتهی به حرم قرار دارند؛ برای زائرانی که میخواهند چند بار در روز پیاده به حرم بروند، بهترین انتخاب است.
- بلوار سجاد و احمدآباد: محلههای مدرن غرب شهر با رستورانها، کافهها و مراکز خرید که فضایی آرامتر از اطراف حرم دارند.
- طرقبه و شاندیز: برای کسانی که هوای خنک و طبیعت را به شلوغی شهر ترجیح میدهند و خودرو در اختیار دارند گزینهای دلپذیر است.
مشهد برای همه سطحهای بودجه اقامتگاه دارد و هزینه سفر در آن در مجموع متوسط است، اما در ایام اوج زیارت قیمتها بالا میرود. سفر در روزهای عادی و رزرو زودهنگام، بیشترین صرفهجویی را برایتان دارد.
رفتوآمد در مشهد
- داخل شهر: متروی مشهد، اتوبوسهای شهری و تاکسیهای اینترنتی مثل اسنپ و تپسی رفتوآمد را آسان میکنند.
- اطراف حرم: پیدا کردن جای پارک دشوار است؛ در این محدوده پیادهروی یا تاکسی را به خودروی شخصی ترجیح دهید.
- سفرهای بیرون شهر: برای طرقبه، شاندیز، توس، نیشابور و کلات خودرو یا تاکسی دربست بگیرید.
- رسیدن به مشهد: پرواز تهران–مشهد حدود یک ساعت و ربع طول میکشد و فرودگاه در جنوب شهر و حدود ۱۰ کیلومتری حرم است. قطارهای گوناگون، از سریع تا شبانه، تهران را در حدود ۸ تا ۱۲ ساعت به مشهد میرسانند و مسیر جادهای حدود ۹۰۰ کیلومتر است.
جمعبندی
در یک سفر سهروزه به مشهد، روز اول را به زیارت، موزه آستان قدس و بازار رضا میدهید، روز دوم را به نیشابور و آرامگاه فردوسی و روز سوم را به بناهای تاریخی شهر و عصری در طرقبه یا شاندیز. برای سوغات، زعفران، زرشک، نبات زعفرانی، فیروزه نیشابور، سجاده و تسبیح، ظروف سنگی و کشمش انتخابهای همیشگیاند؛ فهرست کاملتر را در سوغات شهرهای ایران ببینید.
اگر به مقصدهای زیارتی دیگر هم فکر میکنید، سفرهای زیارتی ایران را ببینید. در برنامهریز سفر مشهد هم میتوانید با انتخاب تعداد روز و سبک سفر، برنامهای روزبهروز بگیرید که از محل اقامت خودتان شروع میشود و بودجه هر روز را هم نشان میدهد.
پرسشهای پرتکرار
آیا سه روز برای سفر به مشهد کافی است؟
بله؛ سه روز برای زیارت، دیدن جاذبههای اصلی شهر و یک روز سفر به نیشابور و توس کافی است. اگر میخواهید کلات نادری را هم ببینید، یک روز چهارم در نظر بگیرید.
چه ساعتی برای زیارت آرام در حرم امام رضا (ع) مناسبتر است؟
نیمهشب و ساعتهای اولیه صبح صحنها خلوتترند و زیارت آرامتری خواهید داشت. در ایام نوروز، تعطیلات تابستان و مناسبتهای مذهبی، حرم در بیشتر ساعتهای شبانهروز شلوغ است.
فاصله آرامگاه فردوسی تا مشهد چقدر است؟
آرامگاه فردوسی در توس و حدود ۲۵ کیلومتری شمال غرب مشهد قرار دارد و با خودرو حدود نیم ساعت راه است.
فاصله فرودگاه مشهد تا حرم چقدر است؟
فرودگاه در جنوب شهر و حدود ۱۰ کیلومتری حرم قرار دارد و با تاکسی، بسته به ترافیک، حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه راه است.
روزهای سفر، بودجه و محل اقامت را بگویید؛ برنامه روزبهروز با مسیر، ساعت و بودجه هر روز را رایگان بگیرید.